terug
Onderstaand artikel is gepubliceerd in Nederlands Dagblad, 9-3-2005

door:
Gerard Oonk

Kastelozen India hebben steun nodig



Het is officieel bij wet verboden, maar miljoenen Dalits in India doen dit werk: toiletten en riolen met de hand schoonmaken. Dat leidt dagelijks tot veel ziektes en vroegtijdige sterfte. Misala Arjamma, 36 jaar, maakt al twintig jaar de openbare droge latrines van haar dorp schoon, East Godavari, in de deelstaat Andhra Pradesh. De dorpelingen vinden haar werk zo vanzelfsprekend dat ze er geen salaris voor krijgt.
(foto Paul van der Stap / Titojoe Documentaries)
Vandaag spreekt de Tweede Kamer met minister Bot over de inbreng van Nederland bij de VN-Mensenrechtencommissie, die binnenkort met haar werk begint. Op de agenda hoort zonder twijfel een van de grootste en meest onderschatte drama's ter wereld: de discriminatie en vernedering van 260 miljoen mensen op basis van afkomst. In India.

Elk uur worden in India twee Dalits ('kastelozen') aangevallen, elke dag drie Dalitvrouwen verkracht, twee Dalits vermoord, twee huizen afgebrand. Volgens de officiële cijfers dan - waarschijnlijk zijn de getallen vele malen hoger.
De daders worden meestal niet gestraft. Nog onlangs werd in de Indiase deelstaat Punjab een Dalit door de politie gemarteld en vermoord omdat hij een diefstal weigerde te bekennen.
India telt minstens 160 miljoen 'onaanraakbaren'. Ook in landen als Nepal, enkele Afrikaanse landen en Japan komt 'afkomstdiscriminatie' voor.
Het Indiase beleid om kastendiscriminatie aan te pakken schiet ernstig tekort. Nog onlangs velde de eigen nationale mensenrechtencommissie een vernietigend oordeel: wetten die geweld tegen Dalits moeten voorkómen, worden slecht uitgevoerd en het ontbreekt aan politieke wil om het historisch gegroeide onrecht tegen Dalits aan te pakken.
De mensenrechtencommissie doet 150 (!) aanbevelingen, waaronder: een nationale publiekscampagne, (meer) speciale rechtbanken in regio's waar veel misdaden tegen Dalits voorkomen, speciale training van politiemensen en lokale autoriteiten, rechtsbijstand en training voor Dalitvrouwen (tegen wie veel seksueel geweld plaats vindt) en meer vrouwen bij de politie.

Gevoeliger
De nieuwe regering van premier Manmohan Singh is wel gevoeliger voor de belangen van de Dalits dan de vorige regering, die door hindoe-nationalisten werd gedomineerd. Tenslotte heeft de huidige regering haar overwinning te danken aan de afstraffing van het 'anti-armenbeleid' van de vorige regering. Premier Singh wil de 133 speciale rechtbanken voor geweld tegen Dalits activeren.
Er liggen nog bijna 120.000 niet-afgehandelde zaken en in de ongeveer 20.000 zaken die wel zijn behandeld, is het slechts in een op de tien tot een veroordeling gekomen. Honderdduizenden zaken halen nooit de rechtbank of zelfs de politie. Proberen als Dalit je recht te halen is meestal gevaarlijk en zeer tijdrovend. Recht is vaak niet haalbaar voor Dalits, ook in een democratie als India.
Het onderwerp kastendiscriminatie begint langzaam tot de internationale gemeenschap door te dringen.
De afgelopen jaren hebben de deskundigen van de VN-Mensenrechtencommissie een begin gemaakt met het onderzoek naar de vele vormen en gevolgen van kastendiscriminatie. Nu vragen zij een mandaat van de Commissie om twee rapporteurs nader onderzoek te laten doen, regeringen, organisaties en deskundigen te raadplegen en vervolgens beginselen en richtlijnen tegen kastendiscriminatie op te stellen.
Die moeten ertoe leiden dat de bestrijding van kastendiscriminatie stevig wordt verankerd in het werk van regeringen, de VN, de EU, de Wereldbank, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. De mensenrechten van Dalits moeten bijvoorbeeld onderdeel worden van de politieke dialoog met landen; aan ontwikkelingshulp moet de eis worden gesteld dat die ook bij Dalits terechtkomt, en bedrijven mogen Dalits niet discrimineren, vooral voor hogere functies.
In oktober vorig jaar noemde de Nederlandse mensenrechtenambassadeur Piet de Klerk de schending van de rechten van de in totaal 260 miljoen kastelozen in Azië en Afrika een 'schokkend internationaal mensenrechtenprobleem'.

Zaken doen
Dat was andere taal dan van premier Balkenende een maand later. Tijdens de jaarlijkse topontmoeting tussen de EU en India noemde de premier deze beide partners twee polen van stabiliteit met daartussen enorme gebieden van instabiliteit. De gezamenlijke persverklaring benadrukte het geloof in de mensenrechten en de bereidheid daarover met elkaar te praten. Maar volgens ambassadeur De Klerk weigert India pertinent haar mensenrechtenproblemen met de EU te bespreken. Ook heeft India niet gereageerd op het verzoek van de VN-Rapporteur tegen Racisme om onderzoek te mogen doen.
De Europese Unie wil een 'strategisch partnerschap' met India aangaan, politiek en ecortomisch en in de bestrijding van terrorisme. Deze belangen leiden tot een vreemde spagaat. Tijdens de EU-India-top werd het onderwerp kastendiscriminatie niet aangeroerd.
In november zei de EU-vertegenwoordiger bij de Algemene Vergadering van de VN wel, dat Europa 'erg bezorgd is over het bestaan van discriminatie gebaseerd op werk en afkomst, inclusief kastendiscriminatie ... die vergaande gevolgen heeft voor de realisatie van hun mensenrechten'.
Bij de VN spreekt de EU dus blijkbaar voor de bühne en op de EU-India-top worden de 'echte zaken' gedaan. De VN-Mensenrechtencommissie biedt een goede gelegenheid alsnog het klassieke dilemma van dominee en koopman om te zetten in een langetermijnstrategie om kastendiscriminatie op de internationale agenda te zetten. De Tweede Kamer moet minister Bot daarom aansporen om zich daarvoor echt in te zetten.

Gerard Oonk is directeur van de Landelijke India Werkgroep (LIW).
De LIW maakt deel uit van het Dalit Netwerk Nederland, dat verder bestaat uit CMC, Cordaid, ICCO, Justitia et Pax en Kerkinactie.


terug LIW in de pers Dalits HOME Landelijke India Werkgroep


Landelijke India Werkgroep - 9 maart 2005