terug
Onderstaand artikel is gepubliceerd in Nederlands Dagblad, 12-6-2007

door:
Gerard Oonk

Dat kinderarbeid werkt, is een mythe



Vandaag is het de Wereld Dag tegen kinderarbeid. Het thema is dit maal 'Opheffen van kinderarbeid in de landbouw'. Zeventig procent van alle kinderarbeid vindt plaats in deze sector.

'Eens of oneens: Kinderarbeid loont', kopt een nieuwswebsite in een oproep aan lezers om hun stem uit te brengen. Het artikel gaat in op het nieuws dat afgelopen week talloze media haalde: het beroemde kledingmerk Esprit verkoopt kleding die door kinderen gemaakt is. In het artikel wordt de vraag gesteld of kinderarbeid te voorkomen ís en of we het wel moeten wíllen voorkomen. Het argument is: "zonder het werk zouden veel van die kinderen helemaal geen inkomen hebben, waardoor zij en hun families nog meer honger lijden". Het is juist die mythe waartegen de campagne 'Stop kinderarbeid, school is de beste werkplaats' van FNV Mondiaal, Algemene Onderwijsbond, Hivos en Landelijke India Werkgroep strijdt.
Kinderarbeid is volgens de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) werk dat het welzijn en de gezondheid van kinderen schaadt en hun onderwijs en ontwikkeling belemmert. Zeventig procent van alle kinderarbeid vindt plaats in de landbouw. Volgens de IAO werken meer dan 132 miljoen meisjes en jongens tussen de vijf en veertien jaar van zonsopgang tot zonsondergang op boerderijen en plantages, waar ze planten, oogsten en werken met pesticiden. Zulke kinderen hebben nauwelijks kans op onderwijs, terwijl dat juist nodig is om de armoedespiraal te doorbreken. Daarbij komt dat meisjes vaak ook nog belast zijn met huishoudelijke taken. En als ze bij anderen als huishoudster werken, zijn zij nog kwetsbaarder. Geestelijk, lichamelijk en seksueel geweld is vaak het gevolg.
Recente rapporten laten zien hoe de multinationals Bayer en Monsanto - ook in Nederland op de markt - in India katoenzaad laten verbouwen door boeren die kinderen in dienst hebben. Deze kinderen werken twaalf uur per dag, worden besproeid met pesticiden en wonen vaak bij de boer in de schuur. Dat komt mede doordat Monsanto, Bayer én grote Indiase bedrijven te weinig aan de boeren betalen om hen in staat te stellen volwassenen in dienst te nemen tegen een mager minimumloon van circa één euro (kinderen verdienen de helft). Recent zijn Bayer en Monsanto begonnen met het terugdringen van kinderarbeid, maar alleen waar druk is van lokale organisaties! Zij betalen de boeren nu iets meer en de volwassenen verdienen veel meer dan hun kinderen.
Het hierboven genoemde voorbeeld laat zien hoe kinderarbeid de armoedespiraal in stand houdt: volwassenen krijgen de arbeidsplaatsen niet die kinderen innemen. Door de overvloed van goedkope kinderarbeid kunnen de volwassenen ook niet onderhandelen voor een beter loon. En kinderen krijgen geen onderwijs.

Actie
Een organisatie die al jarenlang met veel succes deze cirkel weet te doorbreken is de Indiase organisatie MV Foundation. Dit doen zij door ouders, kinderen, onderwijzers en anderen te organiseren tegen kinderarbeid en vóór beter functionerend onderwijs. Ze zetten lokale kinderrechtencomités op, maar spreken ook de lokale en hogere overheden aan op hun plichten: meer onderwijzers, goed lesmateriaal en minder 'formulierengedoe', dat analfabete ouders weerhoudt kinderen naar school te sturen. Kinderen die uit de kinderarbeid gehaald worden of er zelf uit stappen, worden op speciale scholen bijgespijkerd om vervolgens het reguliere onderwijs in te kunnen stromen.
Inmiddels is het MV Foundation gelukt om ruim 400.000 kinderen uit kinderarbeid te halen en blijvend naar een dagschool te laten gaan. Honderden dorpen zijn inmiddels kinderarbeidvrij. De aanpak van MV Foundation is door veel andere organisaties en overheden overgenomen.
De praktijk van MV Foundation laat zien dat het armoedeargument geen stand houdt. Ouders zijn meestal snel te overtuigen als de school hun kinderen, ook als ze 'kasteloos' zijn, accepteert en echt wat leert. Ze zijn bereid om het marginale inkomen dat hun kinderen inbrengen te missen, zeker als ze zelf meer gaan verdienen.
Ook veel lokale werkgevers werken mee aan het terugdringen van kinderarbeid als ze beseffen dat de gemeenschap daar voor kiest.

Gerard Oonk is directeur van de Landelijke India Werkgroep



Het argument dat gezinnen geen inkomen hebben als de kinderen niet werken, gaat niet op.
De vicieuze cirkel van armoede wordt zo juist in stand gehouden. (foto: Landelijke India Werkgroep)

terug LIW in de pers Kinderarbeid & Onderwijs HOME Landelijke India Werkgroep


Landelijke India Werkgroep - 13 juni 2007