terug
Onderstaand artikel is gepubliceerd in BN/DeStem, 4-12-2007

door:
Joost Bosman & Joost Sijtsma

Schone kleren, vuile handen



Dinsdag 4 december 2007 - Mensenrechtenstrijders die nu zelf voor de rechter moeten verschijnen, het lijkt de wereld op zijn kop. Toch vaardigde de Indiase rechter zaterdag een arrestatiebevel uit tegen acht Nederlanders die opkomen voor betere arbeidsomstandigheden in een kledingfabriek in Zuid-India. "In deze zaak zijn er alleen maar verliezers."

Nooit had Christa de Bruin van de organisatie Schone Kleren Kampagne (SKK) verwacht dat de zaak zo'n bizarre wending zou nemen. Volgens haar heeft SKK van meet af aan de kledingfabriek Fibres & Fabrics International (FFI) opgeroepen samen met lokale arbeidsorganisaties de problemen te bespreken. "Maar FFI heeft direct de agressieve benadering gekozen: de lokale vakbonden via de rechter een spreekverbod opgelegd en ons een proces wegens smaad aangedaan. De weg van de dialoog kent FFI niet", zegt De Bruin.

Naar de motieven kan SKK slechts gissen. "Ze willen gewoon geen vakbonden in hun fabriek, ze zijn bang voor onderhandelingen, bang voor onmogelijke eisen. Daarnaast voelen ze zich in hun eer aangetast en in diskrediet gebracht."

De Bruin spreekt onomwonden van een 'schijnproces' tegen SKK en de Landelijke India Werkgroep (LIW), met wie haar organisatie half 2006 een rapport de wereld inhielp. Daardoor kwam de hele smaadzaak aan het rollen. "Inhoudelijk is de zaak nog niet door de rechter behandeld. Het is de tactiek van FFI: door deze intimidatie wordt ons het werken onmogelijk gemaakt."

De Bruin stelt dat FFI ook eigenlijk niet met SKK zou moeten praten, maar met de lokale arbeidersorganisaties. "Wij zijn een campagneorganisatie die de organisaties ter plaatse steunt in hun strijd voor betere werkomstandigheden. Door gerechterlijke procedures die nu lopen, zijn de arbeiders uiteindelijk de dupe. Zij hebben het lef gehad hun nek uit te steken door zich uit te spreken. In deze zaak zijn er alleen maar verliezers."

De Bruin vreest dat de zaak gevolgen kan hebben voor andere maatschappelijke organisaties die overal ter wereld opkomen voor mensenrechten. "Als dit uit de hand loopt, kunnen zij ook in de problemen komen. Dit is een gevaarlijk precedent."

Naast de uitvaardiging van een arrestatiebevel dreigt de Indiase rechter zelfs de internationale opsporingsorganisatie Interpol te laten inschakelen bij een zoekactie naar de acht medewerkers van SKK en LIW. "Als dat gebeurt kunnen wij niet langer vrij reizen", zegt De Bruin. Interpol heeft weliswaar een clausule, waardoor politiek gemotiveerde verzoeken tot arrestaties terzijde kunnen worden geschoven. Maar De Bruin durft niet te zeggen of dat een garantie is voor een vrijgeleide. "Een inschatting maken van het risico is heel lastig. We moeten deze zaak serieus nemen en heel voorzichtig zijn. Want dat het zover kon komen, is al heel bizar."

En van de belangrijkste afnemers van FFI is het Nederlandse kledingbedrijf G-Star.

SKK en LIW hebben de fabrikant van onder meer spijkerbroeken al meerdere keren gevraagd zijn invloed aan te wenden voor de verbetering van de werkomstandigheden bij FFI. "We zijn er echt niet op uit G-Star definitief te laten breken met het bedrijf. Maar ze zouden hun orders kunnen opschorten, zolang de problemen niet zijn opgelost", aldus De Bruin.

Maar volgens G-Star is opschorting van de orders helemaal niet nodig. Woordvoerster Frouke Bruinsma stelt dat haar bedrijf in september nog een onderzoek naar de werkomstandigheden heeft laten uitvoeren in Bangalore en dat er toen geen onrechtmatigheden aan het licht zijn gekomen. "De fabriek voldeed aan alle codes en normen van de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, een wereldwijd verband van 30 landen voor sociaal en economisch beleid, red.). Bovendien, nu de rechter deze uitspraak heeft gedaan, kunnen wij niets meer ondernemen", zegt Bruinsma. Meer ziet haar bedrijf in de bemiddeling in de smaadzaak, die momenteel gaande is tussen de Indiase autoriteiten en onder meer het ministerie van Economische Zaken. "We hopen dat de problemen uit de wereld worden geholpen. Want ook wij zijn niet blij met deze rechtszaak."

En zo niet? Wat als het ergste scenario werkelijkheid wordt en de acht Nederlanders uiteindelijk veroordeeld worden door de rechter in Bangalore? "Dan zal G-Star zijn positie heroverwegen. Of dat een breuk met FFI betekent? Daar kan ik niet op vooruit lopen."


Zie ook:
"We leveren niet uit" (BN/DeStem, 4-12-2007)
De zaak in vogelvlucht (BN/DeStem, 4-12-2007)
"Je verwacht ieder moment de politie" (BN/DeStem, 4-12-2007)


terug LIW in de pers Schone Kleding HOME Landelijke India Werkgroep


Landelijke India Werkgroep - 5 december 2007