terug
Onderstaand artikel is gepubliceerd in: Utrechts Nieuwsblad, 12-5-1981      

Indiase vissers hebben last van Nederlandse hulp

door:
Ferry Rijnbout

De Nederlandse minister voor Ontwikkelingssamenwerking De Koning wil aan India 33 miljoen gulden lenen waarmee dan 17 moderne garnalen-trawlers gekocht kunnen worden.
Toch aantrekkelijk voor India, maar nee: de gezamenlijke Indiase vissersbonden hebben de minister geschreven dit alsjeblieft niet te doen. Want die moderne trawlers vormen een grote bedreiging voor de kleine vissers aan de Indiase kust.
Hoe kan de minister de financiering van die trawlers rijmen met zijn streven vooral de allerarmsten in de Derde Wereld te helpen?
Vorige maand kreeg Minister De Koning van Ontwikkelingssamenwerking een niet alledaagse brief op zijn bureau. Deze brief kwam uit India en was geschreven door een landelijke organisatie van vissers, waarin de vertegenwoordigers van 13 vissersbonden samenwerken.

De voorzitter van deze organisatie, liet de minister weten dat zij zeer sterk gekant zijn tegen de levering van garnalen-trawlers uit Nederlandse ontwikkelingsgelden aan India.
Wat is er aan de hand als zelfs vertegenwoordigers van één van de 'doelgroepen' van het Nederlands ontwikkelingsbeleid, zich zo kritisch uitspreken over die hulp? Onlangs heeft het Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking namelijk besloten om 33 miljoen gulden aan 'goedkope' leningen te reserveren voor de levering van 17 garnalen-trawlers. Voor de bouw van 7 van die boten, die via de Indiase regering worden verkocht aan Indiase particuliere ondernemingen, zijn al contracten getekend. Ze worden gebouwd door de scheepswerven 'De Hoop' in Hardinxveld-Giessendam en 'Damen' in Gorkum.
Op het eerste gezicht lijkt deze levering van trawlers aan India een goede mogelijkheid om meer vis te vangen en daarmee eiwitrijk voedsel te leveren aan de Indiase consument. Niets is echter minder waar. De Nederlandse trawlers zijn gebouwd voor de garnalenvangst. Deze garnalen en ook andere vis, zitten vooral in de Indiase kuststrook.
Nu wil het geval dat die Indiase kustwateren al eeuwenlang optimaal bevist worden met, nu ruim 200.000, niet-gemechaniseerde boten. 'Traditionele', in feite ambachtelijke, vissers en ook visverkopers voorzien daarmee in het levensonderhoud van meer dan 6 miljoen mensen.
De laatste 10 à 15 jaar zijn de vangsten van deze kleinschalige visserij echter sterk teruggelopen door de grote toename van het aantal gemechaniseerde boten (plm. 14.000) en grotere trawlers (150). Deze boten zijn eigenlijk bedoeld om verder op zee te vissen, maar doen dit niet omdat daar minder rendabel te vangen is. Wat betreft het vissen in de kuststrook, heeft een regeringscommissie aangetoond dat niet-gemechaniseerde boten, bij een zelfde investering, tweemaal zoveel vangst en 7 maal zoveel arbeidsplaatsen opleveren. Ook brengen de gemechaniseerde trawlers grote schade toe aan de broedplaatsen van vis vlak langs de kust en zijn de laatste vijf jaar door hen ongeveer 150.000 netten van traditionele vissers vernield.

Overbevissing
Door het vissen van kleine en grote trawlers in de kustwateren vangen niet alleen de traditionele vissers minder, maar is er langs delen van de Indiase kust ook sprake van overbevissing, vooral van garnalen. In de deelstaat Goa liep de visvangst terug van 40.000 ton in 1971 tot ongeveer 26.500 ton in zowel 1978 als 1979, waarvan de traditionele vissers in 1971 95% vingen maar in 1979 nog slechts 40%. De landelijke garnalenvangst lag tussen 1977 en 1979 rond de 175.000 ton: 45.000 ton minder dan in 1975! Sinds een jaar spreken gezaghebbende Indiase kranten zelfs over een ongehoorde crisis in de garnalenvangst, die ze wijten aan roekeloze exploitatie door de gemechaniseerde visserij. Nu nog is India 's werelds grootste garnalenexporteur, waarvan de meeste naar Japan en de V.S. gaan. Ook Nederland heeft in 1980 voor bijna 11 miljoen gulden ingevoerd, meer dan 10 keer zoveel als in 1977.
Het Indiase 'National Forum' van traditionele vissers en de bij haar aangesloten regionale vissersbonden voeren al jaren actie om een in principe door de regering beloofde kuststrook voor hen te reserveren en effectief te beschermen. Ook doen ze concrete voorstellen voor het gebruiken van passende vormen van technologie in de visserij, die arbeidsintensief, milieuvriendelljk en produktieverhogend moeten zijn. Daardoor kan ook de vis die vooral voor de armere Indiërs langs de kust vaak de enige eiwitbron is maar die nu door de exportgerichtheid bijna onbetaalbaar geworden is, weer goedkoper worden.
Had minister De Koning op de hoogte kunnen zijn van de gevolgen die het vissen van 'Nederlandse' garnalen-trawlers langs de Indiase kust zal hebben? Dat is wel degelijk het geval. Een door hemzelf ingestelde missie, die het werk van eerder geleverde visserij-onderzoekschepen aan India moest evalueren, maakt al in een rapport van april 1980 duidelijk melding van overbevissing van de garnalenstand en een reëel gevaar van uitgeputte visvoorraden voor de kleinschalige visserij. Toch financiert het Ministerie garnalen-trawlers.
De belangrijkste doelstelling van het Nederlands ontwikkelingsbeleid - het verbeteren van de levensomstandigheden van de armste groepen - is daarmee echter flagrant in strijd.
Waarschijnlijk heeft minister De Koning zich teveel laten leiden door de Nederlandse werfeigenaren, waarvan de kleinere nu nog goed in de opdrachten zitten maar die ook actief op zoek zijn naar nieuwe markten. Is dit een voorbeeld van de 'nieuwe zakelijkheid' die de minister in het ontwikkelingsbeleid wil introduceren en die een delegatie o.l.v. prins Claus onlangs voor het eerst in India in de praktijk heeft proberen te brengen?

Solidair
Wij voelen ons solidair met de Indiase vissersbonden en vinden dat de minister het volgende moet doen:
* Stopzetten van de levering en de financiering uit ontwikkelingsgelden van garnalen-trawlers aan India.
* Het geven van hulp aan de kleinschalige visserijsector in India, met inschakeling van organisaties van vissers.
Het is te hopen dat het op 19 mei 1981 in New Delhi beginnende overleg tussen de Nederlandse en Indiase regering over de besteding van de hulp, het stopzetten van de levering van de trawlers tot gevolg zal hebben.

Ferry Rijnbout,
Landelijke India Werkgroep



LIW IN 'T NIEUWS

Hulp aan India

Kinderarbeid & Onderwijs

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 4 april 2005