terug
Onderstaand artikel is gepubliceerd in: NRC Handelsblad, 24-6-1982      

Rapport: hulp aan India komt verkeerd terecht

door:
W.H. Weenink

ROTTERDAM - Het besteden van tweederde van de Nederlandse ontwikkelingshulp voor India aan leveranties van kunstmest strookt niet met de uitgangspunten van het ontwikkelingsbeleid dat de regering zegt voor te staan. Dat schrijft de Landelijke India Werkgroep in een rapport over de Nederlandse kunstmesthulp aan India.

India is het Derde-wereldland dat de meeste Nederlandse ontwikkelingshulp krijgt. Zo ging in 1981 234 miljoen gulden van de Nederlandse bilaterale hulp (van land aan land) naar dit land. De laatste vier jaar bestond die hulp aan India voor meer dan tweederde uit kunstmestleveranties door UKF (de Unie van Kunstmestfabrieken, dochter van het staatsbedrijf DSM) en NSM (Nederlandse Stikstof Maatschappij, onderdeel van de vanuit Noorwegen opererende multinationale onderneming Norsk Hydro). Deze leveranties zijn bijna geheel gefinancierd met leningen tegen gemakkelijke voorwaarden.
Een belangrijk punt van kritiek van de Landelijke India Werkgroep op de kunstmesthulp is dat deze niet gericht is op de kleine boeren (ongeveer 80 procent gaat naar de grote boeren) terwijl het Nederlandse ontwikkelingsbeleid juist het helpen van de armsten hoog in het vaandel heeft staan. De door Nederland geleverde kunstmest wordt door de Indiase overheid via de gebruikelijke kanalen verkocht. In feite gaat het dus om steun aan de Indiase staatskas omdat de Indiase regering de kunstmest anders met eigen middelen zou moeten kopen, concludeert de werkgroep.

Transport
Een ander negatief punt van deze vorm van hulpverlening is dat het transport - met name de ontscheping in India - grote problemen oplevert. Het is onder andere langzaam en duur. Daar komt nog bij dat bij de verwerking in de havens tien tot vijftien procent verloren gaat, zo citeert de werkgroep uit het rapport dat een Nederlandse kunstmestmissie naar India vorig jaar heeft geschreven.
Tenslotte is de werkgroep van mening dat de kartelpolitiek van de Westerse kunstmestfabrikanten ten opzichte van Derde-wereldlanden tot ongewenst hoge prijzen leidt. De prijs van kunstmest die door Nederlandse fabrikanten aan India geleverd werd is tussen 1979 en 1981 met 73.3 procent gestegen en de prijs van ureum, een belangrijke grondstof voor kunstmest, met 77 procent. In Nederland zelf steeg de verbruikersprijs van ureum in die periode met 25 procent en de prijs van het in Nederland meest gebruikte meststofprodukt, kalkammonsalpeter, met 27 procent, aldus een berekening van de werkgroep.

Restmarkt
De oorzaak hiervan ligt in het al eerder gesignaleerde verschijnsel van "gescheiden markten" die door de internationale kunstmestindustrie via kartels in stand wordt gehouden en waarbij de ontwikkelingslanden als "restmarkt" fungeren.
De werkgroep adviseert dat het ministerie voor ontwikkelingssamenwerking - dat maar liefst 75 procent van de Nederlandse kunstmestexport naar de Derde wereld financiert - maximumprijzen vaststelt voor door haar te financieren kunstmestsoorten. Bovendien zouden uit oogpunt van ontwikkelingspolitiek alle Nederlandse kunstmestexporten naar de Derde wereld gebonden moeten worden aan die maximumprijzen.
Overigens vindt de werkgroep dat Nederland zich in zijn hulppolitiek ten opzichte van India moet gaan oriënteren op andere vormen van hulp die vooral aan de armste groepen ten goede komen. De groep denkt daarbij aan het opzetten van programma's gericht op het bereikbaarder maken van organische bemesting voor vooral kleine boeren.
Op deze wijze kunnen de armsten geholpen worden en kan ook een bijdrage geleverd worden aan inkomensvorming en werkgelegenheid op het platteland en verlichting gebracht worden in de energie-, milieu-, en transportproblemen die bij de produktie en levering van kunstmest een steeds grotere rol gaan spelen.
De Landelijke India werkgroep publiceert zijn kunstmestrapport vlak voor het jaarlijkse overleg dat in Den Haag wordt gevoerd tussen Nederland en India over de besteding van de hulpgelden.




LIW IN 'T NIEUWS

Hulp aan India

Kinderarbeid & Onderwijs

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 24 maart 2005