terug
Onderstaand artikel is gepubliceerd in: Tribaal, maart 1984      

Tribalen in India organiseren zich

'Jullie kennen onze situatie niet; alleen wijzelf kunnen haar veranderen.' Xavier Diaz, vakbondsleider en journalist in Jharkhand, een gebied in Centraal India, is jarenlang terughoudend geweest in het accepteren van morele steun uit het westen. Na het stakingsoproer van de tribale bevolking in het mijnstadje Gua in 1980 is daar verandering in gekomen. Diaz is door de tribalen gemachtigd hun woordvoerder te zijn.

Jharkhand is een bosrijk en onbegaanbaar gebied, waar Diaz vecht voor de tribalen. In Jharkhand, ongeveer vijf maal Nederland, leven zo'n 15 miljoen tribalen (een derde van het totale aantal in India) in uiterste armoede. Diaz noemt Jharkhand een 'kolonie binnen India'. Van oudsher leefden de tribalen er geïsoleerd en in evenwicht met de hen omringende natuur. Het kastestelsel kenden ze niet en de bosgronden waren gemeenschappelijk bezit. Bossen vormden als leverancier van brandstof, vruchten, bloemen, hars, honing, voedsel etc. dé levensbron voor de tribalen.
De laatste decennia staan deze zelfvoorzienende gemeenschappen onder grote druk van buitenaf. Ondernemers hebben het gemunt op hun bossen. Er wordt illegaal gekapt en er zijn zelfs wetten in de maak om de tribalen het eeuwenoude gebruiksrecht op hun bossen te ontnemen. De ondernemers en de overheid hebben zo mogelijk nog meer interesse in de ertsen en mineralen, waar Jharkhand zeer rijk aan is.
Midden in het Saranda-bos, het grootste eikenbos ter wereld, zijn 5000 tribalen al jaren bezig om de Meghattuburu ijzermijn (staatseigendom) bedrijfsklaar te maken. Mannen en vrouwen worden voor een habbekrats tewerk gesteld via koppelbazen, de 'contractors'. Op papier mogen de twee erkende koppelbazen elk 500 werknemers aantrekken. In de praktijk zijn er echter meer dan 5000 tribalen aangetrokken via tientallen (sub)contractors. De koppelbazen bekommeren zich niet om de wet. Het minimumloon wordt niet betaald; er wordt geen overurentoeslag gegeven; crèches, kantine, toiletten ontbreken; de vrouwen (alleen jonge vrouwen zonder kinderen worden aangenomen) worden vaak lastig gevallen; sociale en medische voorzieningen en verzekeringen ontbreken geheel en veiligheidsvoorschriften worden met een korreltje zout genomen. Eén dag ziekte kan je ontslag betekenen. Datzelfde geldt als je je mond opendoet.

Vakbonden
Diaz heeft zich het lot van deze totaal rechteloze contractarbeiders aangetrokken. Door de oprichting van onafhankelijke vakbonden te stimuleren (zelfs de linkse vakcentrales hebben zich nooit gewaagd aan het organiseren van de contractarbeiders) heeft hij de tribalen meer machtsmiddelen in handen gegeven. Sucses is dan ook niet uitgebleven. In de 15 mijnen wisten de vakbonden de afgelopen paar jaar daadwerkelijke uitbetalingen van minimumloon en veiliger arbeidsomstandigheden af te dwingen. Onlangs hebben 11 contractarbeiders het Hoogste Gerechtshof een petitie aangeboden waarin een onderzoek gelast wordt naar de schrijnende omstandigheden in de Meghattuburu-staatsmijn.
De zelforganisatie van de tribalen is een proces van vallen en opstaan. In 1980 bijvoorbeeld, toen in het mijnstadje Gua een groot aantal tribalen in staking ging, brak de politie de staking door een demonstratie uiteen te schieten: ruim vijftig doden. 'Toen zijn we ons voor het eerst bewust geworden van wat solidariteit vanuit het buitenland kan betekenen. Steunbetuigingen, artikelen in de pers, protestbrieven en andere vormen van pressie van groepen in o.a. het buitenland hebben onze zaak internationaal meer bekendheid gegeven en hebben regering en mijnexploitanten tot de orde geroepen', aldus Diaz. 'Sindsdien hechten we meer belang aan informatieuitwisseling met groepen in het westen. Jullie morele steun is voor ons, als zeer kwetsbare bonden, van grote betekenis!'

De vakbond van contractarbeiders in Meghattuburu is één van de tribale belangenorganisaties waar de Landelijke India Werkgroep (LIW) contacten mee heeft. De 'themagroep Tribalen' binnen de LIW werkt aan voorlichting over de problematiek van de tribalen, waarbij de ontbossingen en de gevolgen daarvan voor de tribalen en het milieu en de invloed van opkomende industrialisering in tribale gebieden centraal staan. Voorts gaat de thema groep in op verzoeken om actieve ondersteuning van de kant van tribale organisaties in India.



LIW IN 'T NIEUWS

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Kinderarbeid & Onderwijs

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 1 december 2004