terug
Onderstaand artikel is gepubliceerd in: NIO Kroniek 36, januari 1985      

Inspektiechef Kramer over geheimhouding evaluatierapporten:

'Als je pijnlijke dingen meldt, houden informanten voortaan hun mond'

De NCO-subsidies worden doelmatig besteed. Dat blijkt uit de acht evaluatierapporten van de Inspektie Ontwikkelingssamenwerking te Velde (IOV), zo bevestigt het hoofd daarvan drs. J.H. Kramer. Over de vraag waarom zulke rapporten dan toch niet openbaar gemaakt worden, hadden wij een gesprek met hem.

In 1983 voerde de IOV inspektie-onderzoeken uit bij acht in Nederland werkzame instellingen die ijveren voor bewustwording van de Derde Wereld-problematiek. Deze instellingen, zoals de Werkgroep Kairos, de Landelijke India Werkgroep, de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels en de Christelijke Plattelandsvrouwen Bond, werken onder andere met geld dat door de Nationale Commissie voorlichting en bewustwording Ontwikkelingssamenwerking (NCO) wordt verdeeld. De NCO ligt zwaar onder vuur (zie Kroniek 35) van de minister en de VVD-fraktie in de Tweede Kamer. Deze 'door links geïndoktrineerde klub' moet verdwijnen, vindt VVD-Kamerlid Terpstra. Logisch dat is geopperd dat inzage in de IOV-rapporten de diskussie een zindelijker verloop zou kunnen geven. Immers, dan zou duidelijk kunnen worden of de NCO zijn budget goed besteedt.

Grondmonsters
Kramer daarover: 'Kijk, de acht uitgevoerde onderzoeken zijn grondmonsters: niet representatief, wel illustratief. De NCO subsidieert immers nog veel meer klubs.' Wat is het oordeel van de Inspektie over de besteding van de NCO-gelden door de onderzochte instellingen? Kramer: 'Over het algemeen is de inhoudelijke beoordeling positief tot goed. Er wordt doelmatig met de subsidies omgesprongen.'
Wie kan er dan nog bezwaar tegen hebben deze rapporten geheel openbaar te maken? Navraag leert dat de geïnspekteerde organisaties en NCO- voorzitter Roethof openbaarheid zelfs zouden toejuichen. In de Samenvattende Beschouwing, die vlak na de jaarwisseling aan het parlement is gezonden, staat echter wél, dat sommige organisaties wel eens 'antagonistisch' (Van Dale: 'antagonist: iemand die een tegenovergesteld standpunt inneemt') staan tegenover het beleid van de regering. Als minister Schoo de NCO dus wil aanpakken, dan kan dat niet op grond van de doelmatige besteding van de NCO-subsidies, maar wel op grond van de politieke stellingname van enkele organisaties. Het betreft dus een puur politieke kwestie: minister Schoo pruimt de visie van enkele instellingen niet en wil via maatregelen tegen de NCO deze organisaties de mond snoeren. Als voorbeeld van zo'n 'antagonist' noemt Kramer de Landelijke India Werkgroep.

Jammer
Als het om louter politieke keuzes gaat, waarom heeft het dan zo lang geduurd voordat deze Samenvattende Beschouwing gereed kwam? Beviel de positieve beoordeling de minister misschien niet? 'Nee, dat is niet de reden', antwoordt Kramer. 'In 1983 kregen wij van de minister opdracht om een Globale Evaluatie te leveren van de bilaterale ontwikkelingssamenwerking in haar geheel. Die evaluatie kreeg de hoogste prioriteit, waardoor ander werk, zoals de NCO-rapportage, bleef liggen. Jammer ja. Enkele koncept-rapporten zijn verouderd, onze aanbevelingen komen later bij de uitvoerende instanties. Sommige inspekties moeten gedeeltelijk worden overgedaan.'
Deze minister lijkt zich trouwens veel meer dan haar voorgangers gelegen te laten liggen aan het doen en laten van de IOV. Kramer: 'Dat is wel logisch. De trefzekerheid van de Inspektie is sterk toegenomen. Minister Schoo heeft een open oog voor het belang van niet-bevooroordeelde evaluatie, zoals wij die proberen te doen. Overigens: we zijn er nog niet. De IOV is opgericht in de nadagen van het tijdperk Pronk. Dat was een woelige periode. Er bestond nog geen methodiek en geen ervaringsmateriaal. Nu is dat anders. Er zijn inmiddels zo'n 180 rapporten uitgebracht, en de methodiek krijgt steeds meer vorm. Een Globale Evaluatie op grond van inspektiebevindingen was eerder nauwelijks mogelijk, en ook in het afgeleverde werkstuk, dat bij de Kamers ligt, komen lakunes voor.'

Management
Blijft het probleem van de openbaarheid. Iedereen is er toch mee gediend dat IOV-rapporten volledig bekend worden? Dat kan alleen maar de efficiency bevorderen en daarmee de besteding van hulpgelden doeltreffender maken. Kramer: 'Dat lijkt zo, maar schijn bedriegt. De Inspektie is geen voorlichtingslichaam maar een beleids- en managementinstrument van de minister. [......]




LIW IN 'T NIEUWS

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Kinderarbeid & Onderwijs

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 30 november 2004