terug
Onderstaand artikel is gepubliceerd in: Straatsburg Times, februari 1988      
(een uitgave van het Groen Progressief Akkoord in de Regenboog-fractie, Amsterdam)      

Politieke druk verandert EG-zuivelhulp aan India

door:
Gerard Oonk

"Operatie Vloed: een ontwikkelingsproject van de EG in India of EG-zuivelhulp?". Onder deze noemer organiseerde de Groene Fractie van het Europarlement op 20 januari in Straatsburg een Ronde Tafel discussie over de omvangrijke zuivelhulp die de EG al sinds 1970 aan India geeft. Directe aanleiding voor deze discussie was de stemming die twee dagen later in het Europarlement plaatsvond over Operatie Vloed, aan de hand van een rapport van de Duitse Groene Wilfried Tellkämper.

Het project Operatie Vloed voorziet in de levering van EG-melkpoeder en boterolie aan India. India maakt van deze produkten weer melk, die vermengd met door Indiase coöperaties geproduceerde melk in meer dan 150 grote steden in het land verkocht wordt. Met de opbrengst van die verkoop worden melkfabrieken, melktransport, veeverbetering en coöperatievorming gefinancierd. Om dit te realiseren heeft de EG sinds 1970 500.000 ton melkpoeder en boterolie aan India gratis verstrekt. Hiermee was 1,3 miljard gulden, een kwart van de EG-zuivelhulp aan alle ontwikkelingslanden gemoeid. Doel van het project is het helpen van de armste zuivelproducenten in India en er voor zorgdragen dat het land een zelfvoorzienende zuivelindustrie krijgt. De EG beschouwde dit project tot voor kort als zeer succesvol. Commissaris Cheysson sprak ondermeer over "een ideale manier van ontwikkelingssamenwerking".

Kritiek
Op Operatie Vloed in de afgelopen tijd echter ook een 'Vloed van kritiek' geuit. De Landelijke India Werkgroep startte eind 1985 de actie "Melk India Niet Uit". De actie pleitte voor een snelle afbouw van het project, omdat Operatie Vloed nauwelijks helpt en voor de Indiase boeren alleen maar concurrerend is. Daarnaast hebben ook het Europees Parlement en de PPR (later ook PvdA) in de Tweede Kamer zich er mee bezig gehouden. De PPR stelde kamervragen, die er toe leidden dat de commissie Ontwikkelingssamenwerking van de Tweede Kamer Minister Bukman verzocht om de kritiek van de commissie over te brengen aan de EG. Dit alles heeft de EG er evenwel niet van weerhouden om de zuivelhulp voort te zetten. De Europese Commissie heeft namelijk besloten om Operatie Vloed onder een aantal voorwaarden met nog eens zeven jaar te verlengen.

Ronde Tafel
De Ronde Tafel discussie kreeg door het besluit van de Europese Commissie het karakter van een voorlopige balans van de maatschappelijke discussie en de bereikte resultaten. De heer Banerjee van de Indiase ambassade ijverde voor voortzetting van het project. Volgens hem profiteerden de boeren wel degelijk van het programma. Voortgaande zuivelhulp is nodig om Operatie Vloed verder uit te bouwen. De heer Muller (Europese Commissie) viel hem daarin bij. Hoewel enkele tekortkomingen wel verbeterd moeten worden. Hij noemde in dit verband het plan om driekwart van de opbrengst van de EG zuivelhulp te gebruiken als directe steun aan de melkproducenten. Veel kritischer over de resultaten waren Mevr. Randeria, antropologe en ondergetekende. Hoewel ook wij positieve elementen in het programma aantreffen (zoals de coöperatieve structuur) constateren we dat het vooral de (middel)grote boeren zijn, die van het programma geprofiteerd hebben. De arme melkproducenten, dat zijn in India vooral de vrouwen, dreigen door Operatie Vloed de controle over de zuivelinkomsten te verliezen, omdat hun mannen lid zijn van de coöperatie en daarmee de inkomsten opstrijken. Een ander punt van kritiek is de al genoemde zelfvoorziening van de Indiase zuivelindustrie. Oorspronkelijk zou dit in 1975 bereikt worden, vervolgens werd die datum 1985 en nu zal dat in 1994 het geval zijn. Dat het maar niet lukt om India in dit opzicht zelfvoorzienend te maken komt doordat Operatie Vloed India nu juist afhankelijk maakt van zuivelimporten. Het is voor de Indiase zuivelfabrieken bij voorbeeld goedkoper om van de EG-melkpoeder en boterolie melk te maken, dan deze melk aan te kopen van de coöperaties.

Niet tevergeefs
De kritiek op Operatie Vloed is niet zonder resultaat gebleven. De Europese Commissie zegt in haar plan om de zuivelhulp met nog eens zeven jaar te verlengen onder andere, dat 'zuivelhulpmelk' voortaan even duur moet worden als Indiase melk en dat er een grotere nadruk moet liggen op locale veerasverbetering, in plaats van grootscheepse kruisingen met westerse melkveerassen. Ook het EG-parlement heeft zich laten beïnvloeden door de kritiek. Het parlement stemde weliswaar in met de voortzetting van Operatie Vloed, maar wil wel een periodieke en intensieve evaluatie en mogelijk bijsturing van het project.

Gerard Oonk, medewerker Landelijke India Werkgroep



LIW IN 'T NIEUWS

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Kinderarbeid & Onderwijs

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 19 augustus 2003