terug
Onderstaand artikel is gepubliceerd in: Novib Magazine, april(?) 1996      

Niet door kinderhanden geknoopt

Een belangrijk wapen in de strijd tegen het misbruik van kinderen in de tapijtindustrie is een keurmerk: het 'Rugmark'. In Duitsland al een groot succes, in Nederland op het punt van doorbreken.

Officieel is kinderarbeid in de tapijtindustrie in India wettelijk verboden. Officieel. De praktijk ligt voor 55 miljoen kinderen een beetje anders. Circa een miljoen van die kinderen, vaak niet ouder dan zes jaar, maken in de meest letterlijke vorm van slavernij lange werkdagen achter de weefgetouwen van de tapijtindustrie. Vaak zijn ze geronseld of 'gekocht' van straatarme ouders en honderden kilometers verderop tewerkgesteld. Ondervoed, ziek, verstoken van onderwijs en soms vastgeketend zodat ze niet kunnen weglopen.
SACCS - een Novib-partner in India - voert een verbeten strijd tegen deze mensonterende kindermishandeling. Zij schuwt daarbij de publiciteit niet en organiseert bijvoorbeeld lange-afstandsmarsen en demonstraties. Aangezien de regering niet bij machte is met structurele oplossingen te komen, heeft SACCS vorig jaar zelf een initiatief ontplooid dat nu al grote successen boekt.

WINKELKETENS
Het betreft een keurmerk voor tapijten, het zogenaamde Rugmark (Tapijtmerk), dat alleen wordt verstrekt aan tapijten waaraan geen kinderhanden hebben meegeknoopt. Om de afzetmarkt in het Noorden te mobiliseren, heeft SACCS aansluiting gezocht bij diverse organisaties. In Duitsland - waar 45% van de Indiase tapijten verkocht wordt - boekte men de eerste successen. Grote Duitse winkelketens aanvaardden vorig jaar het keurmerk. Niet minder dan 30% van de daar verkochte tapijten is al van een Rugmark voorzien. Inmiddels zijn er al meer dan 100.000 Rugmark-tapijten in Duitse winkels uitgestald.
Om in Nederland campagne te kunnen voeren, heeft SACCS aansluiting gezocht en gevonden bij de Landelijke India Werkgroep. Samen met Novib (coördinator Henriëtte van Dueren-den Hollander), de FNV, UNICEF en de organisatie Kinderen in de Knel, ijvert de LIW sinds anderhalf jaar voor invoering van het Rugmark in ons land.

ORGANISATIE EN CONTROLE
Volgens Gerard Oonk, stafmedewerker van de LIW, is het invoeren van een keurmerk een kolossale operatie. "Het begint allemaal met het opstellen van voorwaarden en het opzetten van een controle-apparaat om de naleving ervan zeker te stellen. De Rugmark-stichting heeft twaalf inspecteurs die erop toezien dat kinderarbeid niet voorkomt bij de aangesloten tapijtexporteurs. Die inspecteurs staan zelf allemaal ook weer onder controle. Daarnaast moeten de garanties tegen fraude doorlopend worden verbeterd. (Wie garandeert bijvoorbeeld dat een lege kruk achter een weefgetouw niet toebehoort aan een kind: dat pijlsnel is verstopt bij de komst van de inspecteur?) En tenslotte is zeker niet minder belangrijk dat het lot van de kinderen ook buiten de weverijen wordt verbeterd. En daar zet SACCS zich ook voor in: goed onderwijs, voeding, gezondheidszorg en verbetering van de welstand van de ouders."

AFZETMARKT
Als ook in ons land enkele grote distributeurs eenmaal gewonnen zijn voor het project, volgt de rest vanzelf, en op dat front zijn er al enkele wapenfeiten geboekt. Oonk: "Neckermann, Otto en Unland hebben hun fiat gegeven. V&D, Carpetland en IKEA zijn in principe positief en zijn bezig met onderzoek. De Rugmark-stichting vraagt bijvoorbeeld 1% van de waarde van de Rugmark-tapijten in een sociaal fonds te storten voor rehabilitatie van kinderen. De volgende stap is de publieksvoorlichting. Uit onderzoek is al gebleken dat de consument positief tegenover de actie staat. Rugmark-tapijten hoeven ook helemaal niet duurder te zijn dan de 'gewone' Indiase tapijten."
Het ingeburgerd raken van het Rugmark is dus alleen nog een kwestie van tijd. Daarna wil SACCS ook andere bedrijfstakken zoals de leer-, de vuurwerk- en de glas industrie aanpakken. Want ook in die industrieën is een krachtig wapen tegen kinderuitbuiting in India broodnodig.



LIW IN 'T NIEUWS

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Kinderarbeid & Onderwijs

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 19 mei 2003