nr. 4, juni 2000



uro 2000: geen Fair Play

Op 10 juni is het dan eindelijk begonnen: het Europees Kampioenschap voetbal (Euro 2000). Het oranjegevoel of de voetbalgekte - net wat u wilt - heeft echter een flinke schaduwzijde in India. In de Indiase deelstaat Punjab stikken tienduizenden volwassenen en zeker tienduizend kinderen voetballen voor de Europese markt. De lonen liggen ver onder het wettelijk minimumloon. Het onderwijs van de kinderen en de gezondheid van kinderen én volwassen werknemers lijden eronder.
Samen met de Indiase organisatie Volunteers for Social Justice (VSJ), die zich in Punjab inzet voor de 'voetbalstikkers', probeert de Landelijke India Werkgroep (LIW) daar wat aan te doen. De LIW voert tijdens het toernooi (t/m 2 juli) een faxactie, gericht op het organiserende Euro 2000 Comité. Met als motto: Geef voetbalmakers in India hun verdiende loon!
Het Euro 2000 Comité volgt de regels van de Wereldvoetbalbond (FIFA). De FIFA heeft vijf jaar geleden een sociale gedragscode opgesteld voor de productie van voetballen en andere sportartikelen met hun logo. Die code is echter nooit ondertekend en wordt niet nageleefd. Daardoor verdienen voetbalmakers geen loon waarvan ze kunnen leven en doen kinderen het werk van volwassenen. U kunt een fax aan het Euro 2000 Comité sturen en zo laten weten dat dit onacceptabel is. Vraag buren, vrienden, kennissen en familie om ook een fax te sturen.
Als u nog geen actiefolder hebt ontvangen, sturen wij die graag toe. Dat laatste geldt ook voor de poster 'Laat de leeuw niet in zijn hempie' staan waarmee vijftien organisaties, waaronder de LIW, aandacht vragen voor de arbeidsomstandigheden bij het maken van sportkleding, sportschoenen én voetballen. De LIW steunt de voetbalmakers niet alleen met de fax- en posteractie, maar ook met een net verschenen onderzoeksrapport: The dark side of football. Het rapport is gebaseerd op onderzoek ter plekke - samen met VSJ - naar kinderarbeid en arbeidsomstandigheden in de Indiase voetbalindustrie. In dat onderzoek zijn de Sports Goods Foundation of India, een anti-kinderarbeid initiatief van de Indiase voetbalfabrikanten zelf, en de rol van de FIFA kritisch onder de loep genomen. De LIW wil met het rapport internationale organisaties die nauw betrokken zijn bij het Indiase initiatief tot actie aanzetten. Het rapport is te bestellen bij de LIW, en ook beschikbaar via onze website. Daar zijn ook enkele Nederlandstalige artikelen over het onderwerp te vinden en informatie over de fax- en posteractie.

okale actie voor 'schone kleding'

Dat je je ook in eigen gemeente met succes sterk kunt maken voor 'schone kleding', bleek onlangs in Wijchen (bij Nijmegen). De plaatselijke Paulusschool vroeg daar van 15 t/m 28 mei in het kader van de jaarlijkse 'Interculturele Projectweken' aandacht voor sociaal verantwoorde kleding en sportartikelen. De school deed dat in samenwerking met ouders, wijkbewoners, plaatselijke organisaties én de LIW.
De LIW verzorgde gastlessen over dit thema. De leerlingen gingen ook zelf aan de slag. Ze bedrukten door een plaatselijke importeur geschonken T-shirts met zelfbedachte slogans. Ook maakten ze sandwichborden en spandoeken met leuzen tegen kinderarbeid, en voor onderwijs en eerlijke lonen voor (volwassen) werknemers.
Op 25 mei kwamen 370 kinderen naar het voetbalveld, allemaal met een bedrukt T-shirt aan en voorzien van spandoeken en toeters, voor een voetbalwedstrijd tussen twee scholen. De wethouder van Onderwijs en Sociale Zaken trad op als scheidsrechter. Beide scholen kregen voorafgaande aan de wedstrijd een Fair Trade-voetbal aangeboden.
Tijdens de markt op 28 mei tekenden veertig ouders de fax aan het organiserend comité van Euro 2000. Een stand van textielwerkplaats Adire, kindermodeshow van het St. African Centre, sponsorloop en tentoonstellingen over duurzame zijde uit India, de biologische spijkerbroek en de Indiase voetbalproductie maakten deze dag tot een opmerkelijk lokaal festijn, waarvan de opbrengsten gedeeltelijk worden ingezet voor verder actie voor 'schone kleding'. De activiteiten in Wijchen kregen ruime aandacht van de plaatselijke media.

echten van dalits

Eind 1998 startte de LIW met een aantal kerkelijke ontwikkelingsorganisaties en Hivos een handtekeningenactie tegen de schending van rechten van dalits (kastelozen), als onderdeel van een grote internationale campagne. De dalits willen dat de Indiase regering hun rechten respecteert en hen effectief beschermt tegen kastengeweld. Verder zou er een speciale VN-rapporteur moeten komen, en moet discriminatie van dalits worden opgenomen in het verdrag tegen rassendiscriminatie.
Nadat een eerdere aanbieding van de handtekeningen aan de Indiase ambassade in Den Haag op het laatste moment geen doorgang kon vinden, zijn de (inmiddels dertienduizend) handtekeningen op 8 juni aangeboden. De LIW blijft betrokken bij de zaak van de dalits. In september 2001 vindt de grote VN-Wereldconferentie tegen Racisme plaats. Of discriminatie van dalits daar op de agenda komt, is inmiddels inzet van onderhandelingen. Dat is vooruitgang, want voorheen zag de internationale diplomatie de 'dalit-kwestie' als een interne aangelegenheid van India.

erantwoord ondernemen boekt winst

De LIW bevordert op diverse manieren maatschappelijk verantwoord gedrag van Nederlandse bedrijven in India en andere landen. Bijvoorbeeld via de Schone Kleren Kampagne (SKK) en het Rugmark-keurmerk voor tapijten zonder kinderarbeid. De LIW vindt dat ook 'de politiek' zich actiever moet inzetten om te zorgen dat bedrijven zich houden aan internationaal aanvaarde arbeidsrechten, zoals vrijheid van vakorganisatie, geen discriminatie op de werkplek en natuurlijk geen kinderarbeid.
Ruim drie jaar geleden gaf de LIW een reactie op een nota van de (toenmalige) bewindslieden Pronk en Van Dok over bevordering van 'sociaal en ecologisch verantwoorde handel'. Samen met zestien andere organisaties benaderde de LIW toen de Tweede Kamer en de regering. Sindsdien leeft het onderwerp in politiek Den Haag. De Kamer bereidt een wetsontwerp voor dat 'sociale bedrijfsrapportage' verplicht stelt. Ook staatssecretaris Ybema van Economische Zaken zit niet stil. Hij is gekomen met een 'voorbeeldgedragscode' voor bedrijven. Verder zal hij sociale gedragsregels opstellen voor bedrijven die met steun van de overheid in 'het Zuiden' opereren, en voor het eigen inkoopbeleid van de overheid.
Naar het oordeel van de LIW en elf andere organisaties zou de voorbeeldgedragscode van Ybema veel krachtiger moeten zijn. Ook zou er een openbaar register van bedrijven moeten komen die zich door een onafhankelijke instantie op naleving van deze code willen laten controleren. De recente handelsmissie van Ybema en veertig ondernemers naar India is aangegrepen voor gesprekken met Economische Zaken (EZ). Dat leidde tot enkele bijeenkomsten van de missie met Indiase organisaties, onder meer over kinderarbeid.
Ook internationaal is verantwoord ondernemen inmiddels een belangrijk punt van discussie. Momenteel worden de richtlijnen van de OESO (Organisatie voor Economische en Sociale Samenwerking) voor multinationale bedrijven herzien. Als partner in de Global March-beweging tegen kinderarbeid heeft de LIW het initiatief genomen tot een krachtiger opstelling tegen kinderarbeid, ook als multinationals hun productie 'uitbesteden' aan bedrijven in landen als India.

inderwebsite

De LIW website bevat sinds kort een speciale rubriek voor kinderen. Kinderen tot twaalf jaar hebben nu de mogelijkheid 'spelenderwijs' kennis te maken met India, via visueel aantrekkelijke spelletjes als puzzels en memory. Voor kinderen vanaf twaalf jaar is er rijk geïllustreerde, algemene informatie over India, met gegevens over onder meer geschiedenis, godsdiensten, talen, economie en onderwijs. De tekst bevat links naar speciale kaders over Mahatma Gandhi, hindoesme, kasten, kinderarbeid, school en het Hindi, de officiële taal van India. Dit laatste kader biedt de mogelijkheid de eigen naam om te laten zetten in het sierlijke Hindi-schrift!

roogte teistert India

De deelstaten Andhra Pradesh, Madhya Pradesh, Orissa, Gujarat en Rajasthan zijn de afgelopen maanden getroffen door droogte, in sommige gebieden de ergste sinds honderd jaar. Zo'n vijftig miljoen mensen zijn het slachtoffer. India snakt naar de moesson die dezer weken verlichting moet brengen. De situatie in Rajasthan en Gujarat is het ergst. Maar het lot van Orissa is ook zeer schrijnend. Deze staat was ruim een half jaar geleden nog het toneel van een verwoestende cycloon en daaropvolgende overstromingen. De LIW volgt Orissa in een speciale rubriek op haar website. Ook India Nu besteedt aandacht aan de droogte. Eén ding is zeker: de droogte is niet alleen een natuurlijk gegeven, maar ook een gevolg van slecht waterbeheer. De laatste twaalf jaar kende India goede moessons, maar desondanks daalde het grondwaterniveau door intensief gebruik voor irrigatie en industrie. Tegelijkertijd stroomde veel regenwater ongebruikt weg. Water dat, als het 'geoogst' (opgevangen en opgeslagen) was, nu problemen had kunnen voorkomen, aldus het Centre for Science and Environment in New Delhi.



olofon
India Actief is een halfjaarlijkse nieuwsbrief van de Landelijke India Werkgroep (LIW) voor leden, donateurs, abonnees van India Nu en andere belangstellenden.

De LIW is een vereniging die zich bezighoudt met onderzoek, voorlichting en actie rond politieke, sociaal-economische en culturele aangelegenheden betreffende India en de relatie met het Westen. Solidariteit met de (kans)armen is daarbij de belangrijkste motivatie.

Landelijke India Werkgroep (LIW)
Mariaplaats 4e
3511 LH Utrecht
tel: 030-2321340
fax: 030-2322246
e-mail: info@indianet.nl
website: www.indianet.nl
(inclusief India Actief on line)
redactie: Henk Boon
cartoon: Vikram Kumar Nayak
vormgeving: Anton van der Vlis/Hans Maas


vorig document
   
HOME
   
begin document

India Actief 1 (dec. '98)
   
India Actief 2 (juni '99)
   
India Actief 3 (dec. '99)

Landelijke India Werkgroep - 22 juni 2000