nr. 5, december 2000



F
IFA belooft 'eerlijke voetballen'
Tijdens het Europees Kampioenschap (EK) voetbal van afgelopen zomer voerde de LIW actie tegen kinderarbeid en slechte arbeidsomstandigheden in de Indiase voetbalindustrie (zie ook India Actief nr. 4). Aan de fax- en e-mail actie 'Geef voetbalmakers in India hun verdiende loon', gericht op het organiserende Euro 2000 Comité, deden ruim duizend mensen deden mee.
   Daarnaast presenteerde de LIW het onderzoeksrapport The Dark Side of Football. Daaruit blijkt dat minstens tienduizend kinderen in de deelstaat Punjab voetballen stikken. Hun ouders verdienen minder dan de helft van het wettelijk minimumloon.
   Speciale aandacht in het rapport krijgt de wereldvoetbalbond FIFA. FIFA sluit contracten met de voetbal- en sportkledingimporteurs over het gebruik van haar logo. De producenten met wie zij zaken doen moeten minstens het minimumloon uitbetalen en mogen geen kinderen laten werken. Ook moeten vakbonden vrij kunnen werken. Maar de contacten worden vaak geschonden, zo blijkt uit het rapport.

De LIW heeft het rapport naar de FIFA en diverse voetbalimporteurs gestuurd. Samen met de Zuid-Aziatische Coalitie tegen Kinderarbeid (SACCS) en Volunteers for Social Justice (VSJ) uit Punjab belegde de LIW een persconferentie in New Delhi, waar alle grote persbureaus, televisie en radio aanwezig waren.
   De FIFA vond de toon van het rapport 'niet sportief' omdat ze sinds begin dit jaar een programma tegen kinderarbeid in de voetbalindustrie steunt, maar noemde het rapport niettemin 'veelomvattend'. Men heeft beloofd de zaak van de contractschendingen uit te zoeken, en daartoe in november een delegatie naar India gestuurd. De Indiase regering besloot in september om twaalf nieuwe speciale scholen op te zetten voor kinderen die voetballen hebben gestikt. De internationale vakbeweging nam het rapport mee in de onderhandelingen die ze voert met de FIFA om de situatie te verbeteren. Nederlandse importeurs van voetballen uit India reageerden overwegend positief op The Dark Side of Football. Men vindt dat de FIFA beter moet controleren.

Niet alleen voetballen maar ook andere sportartikelen, waaronder sportkleding en sportschoenen, worden vaak onder belabberde arbeidsomstandigheden gemaakt. In heel Europa werd daartegen tijdens het EK voetbal actie gevoerd. In Nederland verspreidden de LIW, Schone Kleren Campagne, FNV, Novib en negen andere organisaties, 180.000 posters onder het motto 'Laat de leeuw niet in zijn hempie staan'. Aan de poster was de 'loon-naar-werk actie' verbonden. Gevraagd werd om twee gulden te storten als symbolische aanvulling van het dagloon van een werknemer in de sportartikelindustrie. Zesduizend mensen deden dat. Tijdens de afsluitende actie werd het geld aan Nike en Adidas aangeboden onder voorwaarde dat zij een 'leefbaar loon' aan hun arbeiders gaan betalen. Beide bedrijven weigerden. Het geld wordt nu overgemaakt naar organisaties die zich inzetten voor 'sportarbeiders', waaronder het Indiase Volunteers for Social Justice.

R
ugmark: minder kinderarbeid, meer onderwijs
Al vijf jaar is de LIW actief betrokken bij de promotie van Rugmark, het keurmerk voor tapijten zonder kinderarbeid. Zij doet dit samen met FNV, Novib, Unicef en Kinderen in de Knel in de 'Coalitie voor Tapijten zonder Kinderarbeid'.
   Rugmark tapijten worden in Nederland verkocht door de tapijtketen Carpet-Land en het woonwarenhuis Roobol. Bijna twee miljoen Rugmark-tapijten zijn inmiddels vanuit India naar Europa en de VS geëxporteerd. Rugmark is ook in Pakistan en Nepal actief. Uit een recent rapport van de Internationale Arbeidsorganisatie blijkt dat vooral kinderarbeid in loondienst en het ronselen van kindslaven in India mede door Rugmark sterk is afgenomen. Rugmark heeft een goed werkend inspectiesysteem. De afgelopen 4,5 jaar zijn ruim 1300 kinderen aan de weefgetouwen gevonden, vooral bij inspecties die plaatsvinden vóórdat de tapijtexporteur zich mag aansluiten bij Rugmark. Voor kinderen die als slaaf tapijten hebben geknoopt is het opvangcentrum Balashrya opgezet. Rugmark beheert vijf scholen voor ongeveer duizend kinderen. Ook betaalt ze 'schoolgeld' aan ouders wier kinderen aan de weefgetouwen zijn gevonden, zodat die naar school kunnen. Gezien de grote armoede in de tapijtregio, heeft Rugmark meer ambities dan alleen het bestrijden van kinderarbeid en het zorgen voor onderwijs. Zo moet er meer zekerheid komen dat dat Rugmarkexporteurs minstens het minimumloon en liefst een 'eerlijk' loon betalen. Dat werd afgesproken tijdens een recente bijeenkomst van Rugmark International, een internationale koepel waarin organisaties samenwerken uit India, Nepal, Pakistan, Duitsland, de VS en Nederland, waaronder de LIW.

I
KEA heeft gedragscode
IKEA koopt een belangrijk deel van haar producten in India, waaronder tapijten en woningtextiel. De LIW is, samen met andere organisaties, al jaren met IKEA in gesprek over een gedragscode. Onlangs heeft IKEA een gedragscode voor al haar producten vastgesteld. Zie verder www.antenna.nl/liw/fifrugm.html ('Over FIFA-voetballen, Rugmark-tapijten en IKEA-textiel').

V
erantwoord ondernemen
U las het al in de vorige India Actief: de LIW pleit voortdurend bij de Nederlandse regering voor een actief beleid om maatschappelijk verantwoord ondernemen te bevorderen. In oktober sprak de Tweede Kamer opnieuw over dit onderwerp. De LIW schreef samen met Amnesty International, ondersteund door twaalf andere organisaties, een uitvoerige brief aan de Kamer.


PERSBERICHT

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in het buitenland: twaalf organisaties pleiten voor gedragscode, verslaglegging en informatiecentrum.

   In de brief pleitten we voor een modelgedragscode voor Nederlandse bedrijven die in het buitenland opereren. Zo'n code moet er voor zorgen dat bedrijven die internationale arbeidsnormen (vakbondsvrijheid, een 'leefbaar' loon, geen kinderarbeid etc.) aan hun laars lappen, geen overheidssubsidies krijgen. Ook moet de gedragscode als basis dienen voor een maatschappelijk verantwoord inkoopbeleid van de overheid en voor sociale verslaglegging door bedrijven. Ook dringen Amnesty en de LIW aan op een kennis- en promotiecentrum voor verantwoord ondernemen.
   De Kamer verweet staatssecretaris Ybema 'leunstoelgedrag'. De Kamer is in meerderheid voor een modelcode voor 'de overheid als ondernemer' en vroeg de regering om met een voorstel te komen voor een kenniscentrum. Ybema wacht op een advies van de SER (Sociaal-Economische Raad) over verantwoord ondernemen voor hij met verdere plannen komt. De LIW en Amnesty spraken met voorzitter Wijffels van de SER over dit advies. Het advies is inmiddels openbaar. Positief is dat van bedrijven verantwoord gedrag wordt verwacht en niet alleen op papier. De SER, waarin werkgevers een belangrijke stem hebben, ziet echter weinig in een actievere rol van de overheid. In het voorjaar stelt de regering haar standpunt vast. Voorlopig nog genoeg werk aan de winkel voor de LIW!

W
ebsite
De website van de LIW beschikt nu over een interne zoekmachine. Hiermee kan snel en efficiënt naar artikelen, rapporten en andere informatie op de website worden gezocht. Zeker gezien haar almaar groeiende inhoud een heel handig hulpmiddel. Inmiddels groeit het gebruik. Gemiddeld wordt de homepage (www.antenna.nl/liw) nu zo'n twintig maal per dag bezocht. Populaire rubrieken zijn die over kinderarbeid en 'India in Vogelvlucht', een rubriek met algemene achtergrondinformatie over geschiedenis, politiek, samenleving en cultuur van India. Behalve via de LIW-homepage blijken gebruikers deze rubrieken ook te bereiken via directe hyperlinks op de websites van andere organisaties.

M
ilieu
ondergelopen tempel bij het dorp Manibeli in reservoir Sardar Sarovar-stuwdam
Het jaar 2000 zal veel Indiërs lang heugen. De natuur heeft zich dit jaar in India van zijn meest grillige kant laten zien. Na de verwoestende droogte in de eerste helft van het jaar, zorgden overvloedige regens en stormen in de moessonmaanden vervolgens weer voor veel menselijk leed en grote materiële schade. Zwaar getroffen werden de deelstaten Assam, West-Bengalen en Andhra Pradesh. Droogte en watersnood zijn echter niet alleen natuurlijke overmacht, maar voor een deel ook man-made. Dat was een van de conclusies van de India Nu-special over milieu die in september verscheen en nog steeds verkrijgbaar is.
   De milieubeweging in India kreeg dit najaar een ernstige juridische tegenslag te verwerken. Op 18 oktober oordeelde het Hooggerechtshof in New Delhi dat de Sardar Sarovar-stuwdam in de Narmada per onmiddellijke ingang opgehoogd mag worden van 88 meter (nu) tot 90 meter, en vervolgens fasegewijs tot uiteindelijk 138 meter. De gerechtelijke procedure tegen verdere verhoging was zes jaar geleden aangespannen door de Narmada Bachao Andalan ('Red de Narmada-beweging').



C
olofon
India Actief is een halfjaarlijkse nieuwsbrief van de Landelijke India Werkgroep (LIW) voor leden, donateurs, abonnees van India Nu en andere belangstellenden.

De LIW is een vereniging die zich tot doel stelt om vanuit Nederland bij te dragen aan een menswaardiger bestaan voor de (kans)armen in India. Zij doet dit door voorlichting en campagnes rond onder meer handel, hulp en mensenrechten.

Landelijke India Werkgroep (LIW)
Mariaplaats 4e
3511 LH Utrecht
tel: 030-2321340
fax: 030-2322246
e-mail: info@indianet.nl
website: www.indianet.nl
giro: 2483548

redactie: Henk Boon
fotografie: Jörg Böthling, Fenny Eshuis, Gerard Oonk
vormgeving: Anton van der Vlis/Hans Maas



vorig document
   
HOME
   
begin document

India Actief 1 (dec. '98)
   
India Actief 2 (juni '99)
   
India Actief 3 (dec. '99)
   
India Actief 4 (juni '00)

Landelijke India Werkgroep - 12 december 2000