terug
Aan de leden en plaatsvervangende leden van de Vaste Kamercommissie van Buitenlandse Zaken



Den Haag, 22 maart 2002


Geachte mevrouw, mijnheer,

Op dinsdag 26 maart a.s. zal uw commissie het Algemeen Overleg over de jaarlijkse zitting van de VN-Commissie voor de Mensenrechten (VNMRC) houden. Met enige verbazing hebben wij geconstateerd dat dit overleg plaatsvindt, terwijl de VNMRC reeds is aangevangen. Vanuit de campagne wereldburgers.nl willen wij u ten behoeve van het Algemeen Overleg het volgende meegeven.

Terrorisme en mensenrechten
Ongetwijfeld wordt deze Mensenrechtencommissie beheerst door '11 September'. Wereldburgers.nl benadrukt dat de strijd tegen terrorisme niet tegengesteld is aan de bescherming van mensenrechten. Integendeel, het beantwoorden van terrorisme vraagt een lange termijn commitment waarvan het belangrijkste zou moeten zijn een verdubbeling van de inzet voor de realisering van alle mensenrechten voor iedere wereldburger. Helaas heeft de dreiging van onveiligheid geleid tot veiligheidsmaatregelen die in strijd zijn met mensenrechtenbepalingen. Binnen het internationaal recht is er een ingebouwde flexibiliteit die ruimte laat voor beperking van sommige rechten en vrijheden, zoals de verenigingsvrijheid, het recht op privacy en de vrijheid van meningsuiting. Onder de noodtoestand mag een staat vervolgens nog enkele garanties beperken, inclusief het recht op vrijheid. Maar bepaalde rechten zijn absoluut en moeten onder alle omstandigheden gegarandeerd worden, zoals de vrijwaring van marteling en non-discriminatie. Vele maatregelen, zoals die in verschillende landen na 11 september getroffen zijn, voldoen niet aan de vereisten van het internationaal recht. Dit probleem doet zich wereldwijd voor (in landen als Egypte, Nepal, Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk, Maleisië, Sri Lanka, Pakistan, China, Zambia, Israël, Zimbabwe). Met de nieuwe retoriek van 'strijd tegen terrorisme' wordt herhaaldelijk de grens van het mensenrechtelijk toelaatbare overschreden.

Het is daarom uiterst belangrijk dat de VN-Mensenrechtencommissie oproept tot precieze naleving van de internationale bepalingen met betrekking tot het beperken van mensenrechten en tot uiterste terughoudendheid bij het treffen van noodmaatregelen. Alle Speciale Rapporteurs zouden hierop extra alert moeten zijn. Wereldburgers.nl verzoekt de Vaste Kamercommissie de Nederlandse regering hiertoe op te roepen.

Economisch, sociale en culturele rechten (ESC-rechten)
Het recht op een menswaardig bestaan van iedere wereldburger is het uitgangspunt van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en de daaropvolgende internationale verdragen. Daarbij zijn alle mensenrechten gelijkwaardig, d.w.z. ESC-rechten en burger- en politieke rechten moeten als ondeelbaar, onderling afhankelijk en in samenhang bezien en ge´mplementeerd worden. In de recente Mensenrechtennotitie verklaart de Nederlandse regering meer dan voorheen beleid te voeren vanuit deze gelijkwaardigheid. Uit het rapport van de VN-Secretaris Generaal (E.CN.4/2002/50) blijkt dat ESC-rechten binnen de VN met een scala aan onderzoek, workshops en rapportages bevorderd worden, maar dat nog veel te doen staat. De grote aandacht voor het vanaf 1997 bij de Commissie liggende voorstel voor een optioneel protocol voor het IVESCR (Internationaal Verdrag voor ESC-rechten) toont de grote relevantie van een individueel klachtrecht voor de afdwingbaarheid van ESC-rechten. Het IVBPR en vier andere mensenrechtenverdragen hebben al een soortgelijk protocol. Tijdens deze zitting van de VNMRC zal de onafhankelijke expert Hatem Kotrane (Tunesië) adviseren over mogelijke volgende stappen.

Nederland sprak zich positief uit over zijn aanstelling. Wereldburgers.nl verzoekt de Vaste Kamercommissie om de Nederlandse regering op te roepen om krachtig te pleiten voor de instelling van een 'open-ended working group' van de Commissie ter aanvaarding van het optioneel protocol, binnen afzienbare tijd.

Follow-up VN Conferentie tegen Racisme, Durban
Onder moeizame omstandigheden werd van 31 augustus t/m 8 september 2001 in Durban de VN Conferentie tegen Racisme gehouden. Ondanks scherpe tegenstellingen is te elfder ure overeenstemming over de Slotverklaring en het Actieprogramma bereikt, welke op 31 december 2001 definitief werd vastgesteld. Begin 2002 werd in speciale sessies van de Derde Commissie van de AVVN een viertal resoluties aangenomen. Zoals ook de minister van Buitenlandse Zaken in zijn brief aan de Tweede Kamer van 5 februari 2002 berichtte, bevat het Actieprogramma "voldoende aanknopingspunten voor wereldwijde nationale follow-up ter bestrijding van racisme via wetgeving, beleid, educatie en bewustzijnsvorming". In de zgn. 'solidariteitsparagrafen' wordt opgeroepen binnen bestaande internationale samenwerkingsverbanden extra inspanningen te verrichten in de vorm van positieve maatregelen t.a.v. gemarginaliseerde groepen (zoals onderwijs, gezondheid, werkgelegenheid). Een Nederlands actieplan is nog niet tot stand gekomen.

Wereldburgers.nl verzoekt de Vaste Kamercommissie er bij de Nederlandse regering op aan te dringen concreet aan te geven op welke wijze zij uitvoering wil geven aan het Actieprogramma, zowel nationaal als internationaal (bi- en multilateraal).

Met betrekking tot de problematiek van de kastelozen, in de VN-terminologie momenteel slechts bespreekbaar onder de noemer 'discriminatie op basis van werk en afkomst', heeft Nederland in Durban een vooruitgeschoven positie ingenomen. Door obstructie van India kon hierover - laat staan over kastendiscriminatie - geen aparte paragraaf worden opgenomen.
Op 7 december jl. drong campagne wereldburgers.nl er schriftelijk bij u en de regering op aan de bestrijding van kastendiscriminatie tot een van de speerpunten van beleid te maken en daarover met een beleidsnota te komen. Bovendien vroeg zij een actieve opstelling in de Mensenrechtencommissie. Vragen van kamerlid Koenders tijdens dat AO bleven echter door de ministers onbeantwoord. Om te voorkomen dat de noodzakelijke aandacht voor de positie van de 250 miljoen dalits verloren gaat, is bijgaand Aide Mèmoire opgesteld. Inmiddels hebben we vernomen dat de CERD op 19 maart jl. besloot in haar bijeenkomst van juli/augustus dit jaar een thematisch debat over discriminatie op basis van 'afkomst' te houden. Het zou goed zijn als dat zou leiden tot een zgn. General Comment over dit onderwerp.

Op welke wijze zal Nederland aan dit Aide Mèmoire en aan bovengenoemde oproep gehoor geven? Mogen wij alsnog een reactie verwachten op de aanbevelingen in de eerdere brief aan de Kamer en de vragen van kamerlid Koenders?

Geachte kamerleden, wij hopen dat u het bovenstaand kunt verwerken in de instructies en zijn gaarne bereid tot nadere toelichting.

Met vriendelijke groet,


Hans Kruijssen
directeur Cordaid
Martha Meijer
directeur HOM

Victor Scheffers
Justitia et Pax

Gerard Oonk
Landelijke India Werkgroep


Cordaid, Humanistisch Overleg Mensenrechten, Justitia et Pax en de Landelijke India Werkgroep behoren tot de 66 landelijke en regionale organisaties - actief op het terrein van internationale samenwerking, duurzame ontwikkeling en mensenrechten - die samenwerken binnen de landelijke campagne wereldburgers.nl.

c.c.- de Minister van Buitenlandse Zaken
- de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking
- de Mensenrechtenambassadeur




terug

pagina DALITS

begin document

Landelijke India Werkgroep - 5 april 2002