terug
Uit: India Nu 151 (sep-okt 2004)



Dalits en Europa

Kastendiscriminatie hoort op agenda 'Haagse' EU-India Top


Het Europees Parlement en de deskundigen van de VN Mensenrechtencommissie hebben het luid en duidelijk laten weten: kastendiscriminatie in India, Nepal en andere landen is een enorm mensenrechtenprobleem. De Europese Unie en haar lidstaten houden zich tot nu toe echter opvallend stil. De EU-India Top op 14 oktober in Den Haag is een goede gelegenheid om het probleem aan de orde te stellen.

In diverse mensenrechtenresoluties heeft het Europees Parlement verklaard dat de Europese Commissie en de Europese Raad (van ministers van lidstaten) zich in hun relatie met landen als India moeten inzetten om kastendiscriminatie te bestrijden. In haar mensenrechtenresolutie van april 2004 betreurt het Parlement dat Commissie en Raad tot nu toe niets hebben gedaan om het probleem te bespreken in de politieke dialogen met landen waar het probleem speelt. Nadrukkelijk wordt gevraagd om in de landenstrategieplannen maatregelen tegen kastendiscriminatie op te nemen. Vlak voor de Europese verkiezinge van afgelopen juni hebben ook de lijsttrekkers voor het Europees Parlement van CDA, ChristenUnie/SGP, D66, GroenLinks, PvdA, SP en VVD in een opmerkelijk vertoon van eensgezindheid aan de Landelijke India Werkgroep (LIW) laten weten dat ze zich zullen inzetten om kastendiscriminatie te bestrijden. En wat doet de Europese Commissie? In juni heeft zij een voorstel aan het Parlement en de lidstaten gedaan voor een nieuwe strategie voor de relaties tussen de EU en India. Zowel op politiek, economisch als cultureel gebied wil de Commissie de relaties met India versterken. In haar nieuwe India-document kondigt de Commissie een constructieve dialoog met India over mensenrechten aan en noemt daarbij de doodstraf, het verdrag tegen martelingen, kinderarbeid, arbeidsrechten, maatschappelijk verantwoord ondernemen en religieuze vrijheid. Discriminatie van Dalits ('kastelozen') - een belangrijke oorzaak van de andere te bespreken problemen - komt echter niet in het rijtje voor. En dat terwijl het Europees Parlement juist op dat gebied actie verwacht van de Europese Commissie en de lidstaten van de EU. Blijkbaar vindt de Commissie het onderwerp te gevoelig om het zelfs maar te benoemen.


VN-deskundigen

Deskundigen op het gebied van mensenrechten die deel uitmaken van de VN Subcommissie voor Mensenrechten (de Commissie zelf bestaat uit regeringen) hebben onlangs het derde rapport over 'discriminatie op basis van werk en afkomst' - vooral over kastendiscriminatie dus - unaniem aangenomen. In het rapport wordt afkomstdiscriminatie in alle landen in Zuid-Azië maar ook in Japan, Jemen en Afrikaanse landen als Kenia, Senegal en Mali alsmede in de Zuid-Aziatische diaspora besproken. Over India concludeert het rapport dat de wetten en andere maatregelen tegen kastendiscriminatie tot nu toe weinig effect hebben gehad. In bijvoorbeeld de Aziatische diaspora in Engeland leeft nog

Tot voor kort was Jagan, 11 jaar, een onbetaalde veehouder bij een landeigenaar die hem aangenomen had als aflossing van een schuld. Nu is hij leerling in het Chiguru internaat voor Dalit-kinderen die gemiste jaren in het onderwijs kunnen inhalen.
steeds een sterk stigma tegen huwelijken met voormalige kastelozen, terwijl ook het samen gebruiken van eten en drinken lang niet altijd geaccepteerd wordt. De Subcommissie heeft ook een aantal algemene principes en richtlijnen voor de bestrijding van kastendiscriminatie goedgekeurd en in een resolutie zonder tegenstemmen besloten dat twee Speciale Rapporteurs deze principes en richtlijnen voor overheden, bedrijfsleven, de media, religieuze instellingen etc. verder moeten gaan uitwerken. De 'echte' VN Mensenrechtencommissie moet dat voorstel volgend jaar goedkeuren. Of dat ook gebeurt is echter nog allerminst zeker, omdat India samen met andere regeringen die 'geen zin' in het onderwerp hebben de kwestie zou kunnen blokkeren. India heeft tijdens de Subcommissie gezegd dat kastendiscriminatie weliswaar een serieus probleem is, maar geen 'duidelijke mensenrechtenkwestie'. India zegt er veel aan te doen om discriminatie te bestrijden en daarvoor niet de 'inspiration or guidance' van anderen nodig te hebben. Overigens heeft de nieuwe Indiase regering India in haar regeringsprogramma wel gezegd gelijke kansen voor kastelozen, tribalen en minderheden na te streven.


Minister Bot

De afgelopen maanden heeft de Landelijke India Werkgroep twee brieven (ook ondertekend door zeven andere organisaties) geschreven aan Minister Bot van Buitenlandse Zaken om zijn aandacht voor kastendiscriminatie te vragen. In zijn eerste reactie liet de minister
De foto's bij dit artikel maken deel uit van de fotodocumentaire Dalit lives - leven als Dalit van Titojoe Documentaries, Paul van der Stap en Elisa Veini. In maart 2005 verschijnt een boek met dezelfde titel en komt er een reizende tentoonstelling. Beide maken deel uit van de campagne Stop kastendiscriminatie.

Meer informatie: www.titojoe-docs.nl.

weten dat hij de zorg van de organisaties over dit onderwerp deelt. Dezelfde organisaties vroegen minister Bot daarom op 1 juli om zich als voorzitter van de EU in te zetten om kastendiscriminatie tot een prioriteit van het Europese mensenrechtenbeleid te maken. De EU-India Top in Den Haag is een goed moment om een dialoog met India over mensenrechten aan te gaan, waarbij kastendiscriminatie uiteraard niet mag ontbreken. Minister Bot liet schriftelijk weten dat kastendiscriminatie ook in de Algemene Vergadering van de VN wordt besproken. In de EU-speech tijdens de recente bijeenkomst van de VN Mensenrechtencommissie zou al, zo meldt de minister, aandacht voor het onderwerp zijn gevraagd. Dat is echter een wel erg ruime uitleg voor het feit dat het woord 'afkomst' in de speech werd genoemd als een van de oorzaken van discriminatie. Minister Bot liet tevens weten dat mensenrechten een van de onderwerpen is tijdens de EU-India Top, maar dat voor een diepgaande discussie over kastendiscriminatie de Top niet het juiste forum is. Blijft de vraag: is de Top wel het juiste forum voor korte en duidelijke uitspraken over het onderwerp? De minister beloofde eveneens dat hij met de Nederlandse Ambassadeur in New Delhi zal bespreken op welke manier kastendiscriminatie het best kan worden besproken met de Indiase regering.


Campagne "Stop Kastendiscriminatie"

Op 9 oktober start het Dalit Netwerk Nederland DNN, dat naast de LIW bestaat uit de organisaties Cordaid, CMC, ICCO en Justitia et Pax, met de driejarige campagne "Stop Kastendiscriminatie - Steun de Dalits". In de campagne zullen onder meer aan de orde komen: het vaak onbestrafte geweld tegen Dalits,
Elk uur worden twee Dalits aangevallen, elke dag worden drie Dalit vrouwen verkracht, twee Dalits vermoord en twee Dalit huizen platgebrand. Meestal is de oorzaak dat Dalits zich verzetten tegen discriminatie (bijvoorbeeld ook de dorpsput willen gebruiken of om meer loon vragen). De daders worden meestal niet gestraft.

In het dorp Shanmugapuram in de deelstaat Tamil Nadu werd Dalits onlangs verboden om mannelijke honden te fokken omdat deze 'het deden' met de vrouwelijke honden van de hogere kasten. Dit is slechts een van de vele vernederingen die Dalits in dit dorp hebben te verduren van hogere kasten. Het is hen is bijvoorbeeld ook verboden zonder toestemming in een ander dorp te gaan werken. In hun eigen dorp krijgen ze 20 in plaats van elders 30 roepies voor een dag werk.

Bron: National Campaign on Dalit Human Rights (NCDHR)

geweld tegen Dalitvrouwen, gedwongen arbeid en discriminatie en achterstelling bij werk, beloning en landbezit. De campagne bestaat uit een politieke 'lobby' gericht op de VN en de EU (samen met andere leden van het International Dalit Solidarity Network), 'urgente acties' tegen concrete schendingen van de rechten van Dalits, een petitieactie, een fotoboek en een rondreizende tentoonstelling. Andere plannen zijn nog in de maak. Behalve een actieve politieke dialoog met landen waar discriminatie van Dalits veel voorkomt, vindt het DNN dat ook de ontwikkelingssamenwerking van Nederland, de EU en VN-organisaties moet bijdragen aan bestrijden van discriminatie en aan de emancipatie van 'kastelozen'. Verder ligt er voor het Europese bedrijfsleven, daarbij ondersteund door hun regeringen en de Europese Unie, ook een forse taak om te zorgen dat Dalits niet gediscrimineerd worden op de arbeidsmarkt en kansen krijgen om via 'positieve actie' (scholing, trainingen, etc.) hun achterstand in te halen. Verantwoord ondernemen mag niet voorbij gaan aan Dalits. De Haagse EU-India Top zou het begin moeten worden van een langdurig internationaal politiek offensief om Dalits in Zuid-Aziatische en andere landen te steunen in hun - ongetwijfeld nog vele jaren durende - strijd tegen discriminatie, achterstelling, uitbuiting en vernedering.

Gerard Oonk
Coördinator Landelijke India Werkgroep


terug
begin document
HOME Landelijke India Werkgroep
tijdschrift INDIA NU
Landelijke India Werkgroep - 12 oktober 2004