terug

SCHONE KLEREN GEMEENTE
LOKAAL WERKEN AAN
MENS- EN MILIEUVRIENDELIJKE KLEDING

De Schone Kleren Kampagne

Meld je aan voor een
WORKSHOP Schone Kleren Gemeente!

De Schone Kleren Kampagne, waar de Landelijke India Werkgroep al jaren een actieve partner van is, zet zich in voor de verbetering van arbeidsomstandigheden in de kledingindustrie. De kampagne wordt gevoerd door een coalitie van vakbonden, solidariteitsgroepen, consumentenorganisaties en onderzoeksgroepen en is in elf Europese landen actief. Er is al veel gedaan op het gebied van voorlichting en bewustwording van consumenten, acties bij bedrijven en samenwerking met organisaties en vakbonden in de productielanden. De Fair Wear Foundation is inmiddels opgericht en werkt aan een systeem dat garandeert dat de deelnemende bedrijven zich voldoende inspannen om een gedragscode waarin fundamentele arbeidsrechten zijn vastgelegd die zijn gebaseerd op conventies van de Internationale Arbeids Organisatie (ILO) in praktijk te brengen. De regels gelden voor de gehele uitbestedingsketen, dus ook voor naaiateliers en thuiswerksters.

Kleding en milieu
Ook op het milieugebied kleven er grote bezwaren aan de produktie van kleding. Voor de productie van katoen, de belangrijkste grondstof voor kleding, wordt intensief gebruik gemaakt van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen. Dit is schadelijk voor het milieu, door uitputting van de bodem en verontreiniging van grond- en oppervlaktewater en voor de gezondheid van katoenboeren en hun directe omgeving, die vaak onbeschermd met schadelijke bestrijdingsmiddelen werken. Ook de verwerking tot kleding brengt milieu- en gezondheisdrisico's met zich mee door het gebruik van verfstoffen en andere chemicaliën. Om de milieubelasting van kledingproduktie terug te dringen voeren de Alternatieve Konsumenten Bond (AKB) en Stichting Natuur en Milieu (SNM) campagne voor de omschakeling naar biologische katoen. Ook zijn beide organisaties betrokken bij het kledingketenoverleg van het ministerie van VROM.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen
In samenwerking met een groot aantal maatschappelijke organisaties pleit de Landelijke India Werkgroep voor een actieve rol van de overheid wanneer het gaat om maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dit betekent invoering van wet- en regelgeving op het gebied van arbeid en milieu die de verantwoordelijkheden van Nederlandse bedrijven die internationaal opereren vastlegt. In het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen richt het project Schone Kleren Gemeente zich met name op de rol van de overheid als voorbeeldconsument. Schone Kleren Gemeente is een gezamenlijk project van de Landelijke India Werkgroep (LIW), de Alternatieve Konsumenten Bond (AKB) en de Schone Kleren Kampagne (SKK).

De overheid als voorbeeldconsument
De overheid is een belangrijke marktpartij als grootverbruiker van producten en diensten. Zo kopen gemeenten elk jaar voor een aanzienlijk bedrag aan bedrijfskleding in voor gemeentelijke diensten zoals de vervoersbedrijven, plantsoenendiensten en de brandweer. De verschillende diensten kopen de bedrijfskleding grotendeels autonoom in. De gemeenteraad kan echter wel een dringend advies geven om bij de aankoop van dienstkleding te letten op arbeidsomstandigheden en milieuaspecten bij de productiebedrijven. Een Schone Kleren Gemeente is dan ook een gemeente die bereid is om het gemeentelijk aanbestedingsbeleid ten aanzien van de inkoop van dienstkleding kritisch tegen het licht te houden en daar waar mogelijk verbeteringen aan te brengen.

Koploper Amsterdam
Op 14 december 2000 heeft de gemeente Amsterdam een motie aangenomen over de aanschaf van dienstkleding en riep daarmee het College van Burgemeester en Wethouders op tot het nemen van maatregelen. Concreet komt dit erop neer dat in de toekomst bij de aanschaf van dienstkleding rekening gehouden wordt met sociale en milieu criteria. Het is vaak gecompliceerd om te achterhalen waar en onder welke omstandigheden kleding wordt gemaakt. Om Amsterdam een handje te helpen bij de daadwerkelijke invoering van de motie is onderzoek gedaan naar de herkomst van dienstkleding die door Amsterdamse ambtenaren gedragen wordt. Zo moet duidelijk worden waar de knelpunten liggen en hoe die verbeterd kunnen worden.

30 Schone Kleren Gemeenten in 2003
Het is de bedoeling dat andere gemeenten in navolging van de gemeente Amsterdam een soortgelijke motie aannemen en beleid formuleren dat leidt tot de inkoop van dienstkleding die onder goede arbeidsomstandigheden gemaakt is en niet schadelijk is voor het milieu. We hopen dat tegen het eind van 2003 30 gemeenten gehoor hebben gegeven aan deze oproep.
De gemeenten die aan de beschrijving van een echte Schone Kleren Gemeente voldoen worden onderscheiden met een bord 'Schone Kleren Gemeente' op het gemeentehuis.
Om de 30 Schone Kleren Gemeenten te realiseren is een lijst van speerpuntgemeenten samengesteld waar we de komende tijd onze pijlen met name op zullen richten. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat andere gemeenten niet in aanmerking zouden komen om een Schone Kleren Gemeente te worden! Geïnteresseerden uit andere gemeenten kunnen contact opnemen met een van de onderstaande contactpersonen voor nadere informatie.

Beleidsaanbevelingen
Om gemeenten concrete beleidsaanbevelingen te kunnen bieden heeft de Schone Kleren Kampagne een rapport gepubliceerd waarin zowel de herkomst van dienstkleding alsook de juridische beperkingen van handelsregels voor een kritisch inkoopbeleid aan bod komen. De International Law Clinic deed onderzoek naar de consequenties van de non-concurrentieregels die zijn afgesloten in de Wereldhandelsorganisatie. Het rapport werd in maart 2002 gepresenteerd aan de gemeente Amsterdam, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en gemeenten die de laatste maanden blijk hebben gegeven van belangstelling voor het project en landelijke bureau's van maatschappelijke organisaties die zich beraden op deelname aan het project. De Fair Wear Foundation was aanwezig om inhoudelijk vragen omtrent het Fair Wear keurmerk te beantwoorden. Ook het programmabureau Duurzaam Inkopen dat door het ministerie van VROM in het leven is geroepen, was er. Dit bureau biedt informatie en ondersteuning aan diensten en inkopers die zijn belast met overheidsaanschaffingen en werkt momenteel aan milieuspecificaties voor kleding.

Ondersteuning van gemeenten
De Schone Kleren Kampagne zal gemeenten informeren en begeleiden bij de ontwikkeling van beleid. 30 speerpuntgemeenten zijn geselecteerd op basis van de verwachte kans van slagen van het project. Als er echter in andere gemeenten belangstelling bestaat voor deelname dan zal hier natuurlijk gehoor aan gegeven worden.
Speciaal voor gemeenten die een motie aannemen over de inkoop van dienstkleding maakt de Schone Kleren Kampagne een brochure over de stappen die gezet kunnen worden om de aangenomen motie in de praktijk te brengen. Op termijn zal hier een workshop aan gekoppeld worden.

Onderzoek sector dienstkleding
In 2003 zal onderzoek gedaan worden met als doel om de dienstkleding sector in kaart te brengen. In vergelijking met de reguliere kledingindustrie is de uitbestedingsketen in deze sector betrekkelijk eenvoudig. Daardoor is het mogelijk om een inventarisatie te maken van toeleveranciers van dienstkleding, van in elk geval de speerpuntgemeenten. Dit onderzoek is een verdieping van het eerste onderzoek en dient ter ondersteuning van gemeenten tijdens het proces van implementatie van de motie maatschappelijk verantwoord aankoopbeleid van dienstkleding. Voor de zomer 2003 zal dit onderzoek aan de betrokken gemeenten worden gepresenteerd.

Wat kunnen lokale groepen doen?
Een groep kan de gemeente benaderen en lobbyen voor de bovengenoemde motie. Ook kan de lokale krant gevraagd worden om een artikel te plaatsen over het project 'Schone Kleren Gemeente'.
In de eerste maanden van 2002 zijn in samenwerking met COS Utrecht workshops gegeven over beleidsbeïnvloeding op gemeenteniveau. Een deel van de tijd werd besteed aan informatie over de kledingindustrie en in een ander deel kwamen een aantal basisvaardigheden voor beleidsbeïnvloeding aan de orde.
In de tweede helft van 2002 zal nog één workshop gegeven worden, in Utrecht. U kunt zich daarvoor opgeven. Wij houden u dan op de hoogte van datum en plaats.

Voor nadere informatie kunt u kijken op de website van de Schone Kleren Kampagne of contact opnemen met:

Christa de Bruin / Schone Kleren Kampagne/ 020 412 27 85

Volledig herzien: 28-3-2002 !!
ACTIEHANDLEIDING ter ondersteuning van werkgroepen Schone Kleren Gemeente, met achtergrondinformatie, tips en adviezen.

De tekst van deze handleiding kan worden gedownload als Worddocument (358 kB)!


Wilt u op de hoogte worden gehouden over nieuwe ontwikkelingen in dit project?
Klik dan HIER !



SCHONE KLEDING
(Landelijke India Werkgroep)

SCHONE KLEREN KAMPAGNE

WORKSHOP Schone Kleren Gemeente

ActieHANDLEIDING
Schone Kleren Gemeente

Landelijke India Werkgroep - 28 april 2004