terug
Uit:
wereldburgers.nl 2001/2002
campagne WERELDBURGERS.NL
campagne wereldburgers.nl

een onvoors(t)(p)elbare campagne

(oktober 2002)


Gastenprogramma

Stemmen uit het Zuiden

Stemmen uit het Zuiden laten weerklinken was voor SNV een belangrijke reden om aan wereldburgers.nl deel te nemen. Door de gebeurtenissen van 11 september 2001 en de opkomst van de Lijst Fortuyn verschoof de inzet van de campagne echter naar de Nederlandse realiteit.
April 2002 waren João Sucupira, hoofd afdeling Transparantie en
Gerard Oonk, Landelijke India Werkgroep:

"Concrete resultaten MVO"

"Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) was vóór wereldburgers.nl al een hot issue. Bedrijven waren bezig met gedragscodes, er lag een nieuw SER-advies en tachtig NGO's hadden het manifest Profijt van Principes uitgebracht en enig resultaat geboekt. De aanpak van de regering was echter te vrijblijvend, meende wereldburgers.nl. Nodig zijn bindende internationale richtlijnen voor bedrijven en verplichte maatschappelijke rapportage. Daarnaast willen we een goede uitvoering van recent toegezegd beleid, waaronder maatschappelijk verantwoord inkopen door de overheid en een actief MVO Kenniscentrum.
Een flink aantal brieven aan Kamercommissies, debatten met politici en een bezoek van Zuidelijke gasten later, constateer ik dat we ondanks de 'ruk naar rechts' toch concrete resultaten hebben geboekt. Van het Ministerie van Economische Zaken kwam de opmerking dat men de gecoördineerde aanpak van wereldburgers.nl zeer waardeerde. Mede door de verkiezingsuitslag lijken de twee hoofddoelen voorlopig buiten bereik, maar wereldburgers.nl heeft - met inbreng van ICCO, Cordaid, Novib, Hivos, Milieudefensie, Fair Trade Organisatie en de Landelijke India Werkgroep - er zeker aan bijgedragen dat MVO meer politiek 'verankerd' is. De meeste politieke partijen spreken er in hun programma's voor het eerst over, inclusief het CDA. Een brief van wereldburgers.nl gaf de aanzet tot een aangenomen Kamermotie over stimulering van maatschappelijke rapportage door grote bedrijven. Verder vonden de Kamer én staatssecretaris Ybema, zoals wereldburgers.nl had bepleit, dat het kenniscentrum zich vooral op gedrag van bedrijven in het buitenland moet richten.
GroenLinks vroeg de regering om het 'mooie initiatief' van wereldburgers.nl 'positief te bejegenen' om met de gesubsidieerde sportwereld een beleid voor inkoop van verantwoorde sportartikelen te ontwikkelen. Iets voor het nieuwe kabinet, als aanzet tot het door het CDA al jaren terecht bepleitte verantwoorde inkopen door de overheid?"
Gerard Oonk was actief lid van de lobbygroep van wereldburgers.nl

Gijs de Vries (VVD), staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties

"Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) moet internationaal worden aangepakt en Nederland kan hierin niet als gidsland optreden. Het loont meer om ILO en OESO conventies aan te scherpen. Publiciteit is bovendien een veel beter drukmiddel dan wetgeving. Laat daarom NGO's zorgen voor publiciteit over het opereren van bedrijven ten aanzien van milieu of in conflictgebieden. MVO wordt dan vanzelf realiteit. Mooi voorbeeld is het BP-besluit alle betalingen in Angola openbaar te maken. Het bedrijf loopt hiermee voorop in de oliesector."
(citaat uit het formatiedebat van wereldburgers.nl, Den Haag, 17 juni 2002)
Sociale Verantwoordelijkheid van IBASE (Instituto Brazileiro de Analises Sociais e Economicas) en Shankar Venkateswaran, directeur Partners in Change in India [NGO voor het bevorderen van verantwoord ondernemen ten gunste van de armste groepen - red.] een week in Nederland te gast op uitnodiging van wereldburgers.nl.
Ze debatteerden op 22 april 2002 in de Tweede Kamer met Bert Koenders (PvdA), Gerda Verburg (CDA), Krista van Velzen (kandidaat SP) en Fried van Hoof (hoogleraar mensenrechten) over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Ook bezochten ze organisaties en bedrijven.
Zo bracht SNV met hen een bezoek aan de Zuid Noord Federatie, SOMO (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen) en FNV. De gesprekken waren over het algemeen verkennend en informatie-uitwisseling stond centraal. Aan beide kanten werden de gesprekken op prijs gesteld en bestaat de wens de contacten verder uit te bouwen.
De stem uit het Zuiden klonk weliswaar kort in de campagne, maar de impact op de twee gasten en op de door hen bezochte organisaties was de moeite waard.

Yvonne van Vliet, SNV


Verantwoord ondernemen geen westerse bemoeizucht

Is maatschappelijk verantwoord ondernemen geen nieuwe vorm van westerse

Gerda Verburg (CDA) en Shankar Venkateswaran tijdens een debat over MVO in de Tweede Kamer

Bert Koenders (PvdA) mengt zich actief in het debat over MVO
bemoeizucht? Het bezoek van Shankar Venkateswaran (India) en João Sucupira (Brazilië) maakte overduidelijk dat we op hoofdlijnen dezelfde kritiek hebben op het gedrag van sommige bedrijven: het niet uitbetalen van een loon waarvan je kunt leven en je kinderen naar school kunt sturen, het vergiftigen van land en drinkwater, het ontslaan van vakbondsleden...
Opvallend was dat zowel de gasten van wereldburgers.nl als de politici waarmee ze spraken (CDA, PvdA, SP en D66), allemaal vonden dat bedrijven over hun maatschappelijk gedrag moeten rapporteren. Ook in India en Brazilië wordt dat bepleit. Venkateswaran vindt, net als vertegenwoordigers van PvdA en SP die hij sprak, dat die rapportage verplicht moet worden. "Winst is niet vies", liet Venkateswaran steeds weten, "maar je moet bedrijven flink achter de broek blijven zitten, anders veranderen ze hun sociale en milieugedrag niet."

COS Utrecht: gasten uit India en Brazilië bij gemeente Utrecht

Op initiatief van COS Utrecht ontving de Utrechtse wethouder René Verhulst (lid Comité van Aanbeveling van

Shankar Venkateswaran (India) en João Sucupira (rechts; Brazilië)
wereldburgers.nl) de Braziliaanse en Indiase gast van wereldburgers.nl.
Aan de ronde tafel van het Utrechtse stadhuis hadden João Sucupira (Brazilië) en Shankar Venkateswaran (India) nauwelijks tijd een hap van hun broodje te nemen: zo veel vragen kwamen er over hun eigen ervaringen met sociale (vrouwen)rechten en duurzaam ondernemen.
Shankar Venkateswaran (India) bezocht ook de Stichting EYE (Exchange Young Executives), een samenwerkingsverband van ICCO met Jong Management en De Baak (beide VNO/NCW). EYE organiseert uitwisselingsreizen naar ontwikkelingslanden voor mensen uit het bedrijfsleven, in 2003 naar India. Nelleke van der Vleuten (EYE): "Het bestuur kon van Shankar rechtstreeks horen hoe MVO in India leeft en daar steeds meer een issue is. Samenwerking met hem staat garant voor een interessante reis".
Sucupira toonde een model waarmee Braziliaanse bedrijven worden doorgelicht en hoe punten ter verbetering kunnen aangegeven. Bedrijven doen vrijwillig mee aan deze vorm van verantwoord ondernemen. Het blijkt een succesvol concept.
Wat vinden de gasten van het model 'Schone Kleren Gemeente'? Zou zoiets ook in India kunnen werken? Shankar Venkateswaran vertelt dat hij voornamelijk met bedrijven werkt en dat de overheid in India anders in elkaar zit dan in Nederland. De uitwisseling maakte duidelijk dat overheden per land anders functioneren. juist daarom was het goed politiek, gemeente en maatschappelijke organisaties eens te bekijken vanuit de ervaring en kennis van deze gasten van wereldburgers.nl. Dat is écht internationale samenwerking. Met deze conclusie eindigde het rondetafelgesprek waaraan ook diverse (vrouwen)organisaties en de Landelijke India Werkgroep deelnamen.

VERANDEREN BEDRIJVEN HUN GEDRAG ALLEEN ONDER DRUK?
Een impressie van een gesprek tussen Zuidelijke gasten en parlementariërs


17 juni 2002

Formatiedebat

'Tijd voor wereldburgers: hoe ruim gaan wij denken?'


Presentator Sven Kockelmann (KRO's Netwerk) vraagt Frits Palm (LPF) nadrukkelijk door over een minister voor Ontw.samenwerking

Sven Kockelmann voelt Gerda Verburg (CDA) geduchtig aan de tand over maatschappelijk verantwoord ondernemen

Burgemeester Deetman (Den Haag) ontvangt wereldburgers op Den Haag CS

Henny Helmich (NCDO) spreekt reizigers op Den Haag CS toe

De deelnemers aan het formatiedebat

Nebahat Albayrak (PvdA) licht haar standpunten toe

V.l.n.r. Dittrich (D66), Karimi (GroenLinks) en staatssecretaris De Vries (VVD)

De puzzelstukken drukken symbolisch 'samenhang van beleid' uit

Eduard Nazarski, directeur VluchtelingenWerk Nederland

Kars Veling, fractievoorzitter ChristenUnie

De Kamerleden ontvangen handtekeningen van ondertekenaars op de website

Ook De Vries (VVD) ontvangt de advertentie
Hoe ruim gaan wij denken?
Een mooiere locatie was nauwelijks denkbaar. Zeven Tweede-Kamerleden, minister Herfkens en wereldburgers.nl debatteerden in de Oude Zaal van de Tweede Kamer over het Regeerakkoord van Wereldburgers. Inzet: vier stellingen, elk verdedigd door een wereldburger. KRO's Netwerk presentator Sven Kockelmann toonde zich een streng en vaardig discussieleider en het 170-koppige publiek luisterde kritisch mee. Het rekende de politici met stemmachines af: wie gedroeg zich het meest als wereldburger en wie presenteerde zich het meest 'werelds'? Minister Herfkens legde puzzelstukken van het campagnelogo om zo symbolisch de samenhang van beleid (coherentie) te benadrukken.

De toespraak van Herfkens, haar laatste als minister, was aangekondigd als een terugblik op vier jaar beleid. Herfkens roemde de "nog nooit eerder vertoonde coalitie van wereldburgers", maar uitte ook haar zorg: "Duurzame ontwikkeling heeft de verkiezingen verloren. De verkiezingscampagne ging over van alles en nog wat, maar niet over armoede in de wereld. Dat moeten we ons allemaal aantrekken." Herfkens beloofde het Regeerakkoord van Wereldburgers in het dossier van haar opvolger te stoppen en sprak de hoop uit dat de nieuwe Tweede Kamer "straks een regeerakkoord bespreekt dat de armsten in de wereld perspectief biedt."

De politici ontvingen aan het eind van het debat het Regeerakkoord van Wereldburgers en de tussenstand van handtekeningen onder het manifest op de website. Tevens kregen alle Kamerleden de recent verschenen paginagrote landelijke advertentie Hoe ruim gaan wij denken? voor hun fractiekamers. Tenslotte stuurde wereldburgers.nl demissionair minister Herfkens als wereldburger symbolisch op de fiets de wijde wereld in.


Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Gerda Verburg (CDA) en Frits Palm (LPF) stonden voor de eerste keer tegenover elkaar. Gerard Oonk (Landelijke India Werkgroep) pleitte in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) voor bindende internationale spelregels voor bedrijven vanuit de overheid. Verburg ziet echter meer in stimuleren. "MVO is in ontwikkeling en veel bedrijven zijn zoekende. In plaats van verplichtingen te scheppen, moeten we bedrijven juist stimuleren", aldus Verburg die verwees naar internationale coachingssystemen als dat van de ILO. "Verplichtingen zijn bovendien ouderwetse instrumenten. 20% Van de bedrijven is al actief op het gebied van MVO, 60% is dit aan het ontwikkelen. De overheid moet deze trend stimuleren vanuit een positieve opstelling, ondermeer door convenanten te ontwikkelen."
Palm hield zich op de vlakte. Volgens hem maken grote bedrijven al serieus werk van MVO en lijkt het niet nodig daar bindende regels voor op te stellen. Een duidelijke keus voor of tegen internationale spelregels durfde hij niet te maken. "Laten we dit vooral ook in EU-verband bespreken."
Karimi (GroenLinks) reageerde teleurgesteld. "Bedrijven komen nu niet veel verder dan een paar PR-acties. Verplichte regels zijn nodig om ervoor te zorgen dat MVO ook in de praktijk onderdeel van de bedrijfsvoering wordt." Dittrich (D66) was het daar niet mee eens: "We moeten niet net doen of iets geregeld is, als het in een wet staat. Eerst moet de praktijk goed zijn. Bedrijven moeten eerst een kans krijgen het zelf te doen, zij het dat we wel een deadline stellen. Daarna is het dan zaak te gaan controleren en handhaven."



terug

VERANTWOORD ONDERNEMEN

HOME Landelijke India Werkgroep

Landelijke India Werkgroep - 3 december 2002